10 núi lửa đáng sợ nhất thế giới (P.1)

Khi núi lửa Vesuvius phun, nhiệt độ môi trường xung quanh nó lên tới 500 độ C, còn sức mạnh của núi lửa Krakatoa tương đương với 13.000 quả bom nguyên tử. Dưới đây là danh sách 10 núi lửa nguy hiểm nhất trong lịch sử nhân loại, theo đánh giá của Time.


Vesuvius

Sotaydulich Sotay Dulich Khampha Kham Pha Bui 10 nui lua dang so nhat the gioi

Vesuvius là tên một ngọn núi lửa tầng nằm ở vịnh Naples ở phía nam Italy. Nó phun trào hơn 30 lần kể từ khi người ta biết tới sự tồn tại của nó. Lần phun trào khủng khiếp nhất xảy ra vào năm 79. Tro bụi và dung nham phun ra khỏi miệng núi trong nhiều ngày. Lượng tro mà Vesuvius phun ra đủ lớn để bao phủ hoàn toàn hai thành phố Pompeii và Stabiae.

Nhiệt độ môi trường lên tới 500 độ C. Sức ép của hơi nóng khủng khiếp đã khiến các cơ quan nội tạng của cơ thể ngừng hoạt động trong một khoảnh khắc cực ngắn, không đầy một tích tắc. Nhiều người dân ở quanh núi lửa chết mà không kịp có phản xạ tự vệ hoặc tỏ ra đau đớn. Đó là kết luận của các nhà khảo cổ Italy, sau khi nghiên cứu 80 bộ xương bị vùi trong tro bụi ở những ngôi mộ thuyền quanh chân núi Vesuvius.
Một người còn sống kể lại rằng một tiếng nổ lớn đột ngột vang lên, sau đó tro bụi đổ ập xuống thành phố trong lúc người dân cố gắng chạy. Không ai biết chính xác tổng số người chết trong thảm họa năm 79, song các nhà khảo cổ cho rằng con số đó phải trên 1.000. Đợt phun trào cũng làm thay đổi dòng chảy của sông Sarno và nâng cao đáy bờ biển.
 
Krakatoa

Sotaydulich Sotay Dulich Khampha Kham Pha Bui 10 nui lua dang so nhat the gioi

Krakatoa là hòn đảo núi lửa nằm giữa đảo Java và đảo Sumatra của Indonesia. Vào năm 1883, một ngọn núi lửa trên đảo Krakatoa tỉnh giấc với sức mạnh gấp 13.000 lần một quả bom nguyên tử. Âm thanh phun trào của khói và dung nham bay xa tới vài nghìn km, tức là tới tận những hòn đảo nằm ở bờ biển phía đông châu Phi.

Vài trăm người trong một thị trấn trên đảo Sumatra gần đó chết gần như ngay lập tức khi những đám tro đỏ rực đốt cháy nhà của họ. Hoạt động của núi lửa Krakatoa gây nên những cơn siêu sóng thần và chúng cuốn người dân ra biển. Khoảng 36.000 người thiệt mạng vì thảm họa, còn đảo Krakatoa chìm xuống đáy đại dương.

Tuy nhiên, vào năm 1927 các nhà thám hiểm nhìn thấy một hòn đảo mới mọc lên tại vị trí của đảo Krakatoa. Người ta gọi nó là Anak Krakatoa (con của Krakatoa). Ngày nay Anak Krakatoa vẫn phun dung nham vào không khí.

St. Helen

Sotaydulich Sotay Dulich Khampha Kham Pha Bui 10 nui lua dang so nhat the gioi

Núi lửa St.Helen ở Mỹ ngủ yên hơn 120 năm trước khi phun trào vào năm 1980. Thời gian chuẩn bị cho sự phun trào này lên tới hai tháng. Vào lúc 8h32 sáng 18/5/1980, một trận động đất có cường độ 5,1 độ Richter gây nên vụ nổ ở sườn núi lửa St. Helen. Vụ nổ khiến mặt phía bắc của núi sạt lở. Tro bụi nóng và dung nham phụt lên với tốc độ ít nhất 480 km/h và lan xa khoảng 24 km. Cùng lúc đó một cột khói hình nấm có chiều cao gần 26 km bay lên không trung, phủ kín ba bang gần đó.

Spokane, một thành phố cách núi lửa chừng 400 km về phía đông bắc, chìm trong bóng tối. Khi mưa rơi xuống những người dân ở bang Washington, Idaho và Montana nhìn thấy những giọt nước đen và bụi mịn. 57 người và vài nghìn động vật chết vùi bụi, còn tổng diện tích những khu rừng bị hủy diệt vào khoảng 320 km2. Vào năm 1982, quốc hội Mỹ và Tổng thống Ronald Reagan quyết định thành lập Đài tưởng niệm núi lửa quốc gia St. Helen xung quanh núi lửa này.
 

Tambora

Sotaydulich Sotay Dulich Khampha Kham Pha Bui 10 nui lua dang so nhat the gioi

8 là mức tối đa trong chỉ số phun trào núi lửa. Vào năm 1815 núi lửa Tambora hoạt động với chỉ số phun trào là 7. Vụ phun trào xảy ra trên đảo Sumbawa thuộc lãnh thổ Indonesia ngày nay và khiến cả một vùng chìm vào bóng tối. Đó là lần phun trào núi lửa mạnh nhất trong lịch sử hiện đại. Những dòng sông nham thạch nóng thoát ra khỏi miệng núi cao khoảng 4.000 m, giết chết ngay lập tức khoảng 10.000 người. Núi lửa phun ra một lượng tro, bụi, nham thạch và khí có tổng thể tích vào khoảng 50 tỷ m khối. Một lượng khí sulphur dioxide (SO2) khổng lồ cũng bay vào khí quyển. Vài chục nghìn người chết bởi dung nham, tro bụi, sóng thần, bệnh tật và đói.

Thảm họa Tambora còn gây tác động lớn đối với khí hậu thế giới. Đám mây bụi từ núi lửa Tambora khiến nhiệt độ toàn cầu giảm từ 0,4 tới 0,7 độ C. Một năm sau đó, nhiều khu vực ở châu Âu và Bắc Mỹ không có mùa hè. Sương giá khiến mùa màng tại Canada và vùng New England của Mỹ thất bát. Châu Âu cũng khốn đốn vì sự suy giảm nhiệt độ. Bản thân núi lửa Tambora co lại tới vài nghìn mét, còn đỉnh của nó biến thành một hố lớn.

Mauna Loa

Sotaydulich Sotay Dulich Khampha Kham Pha Bui 10 nui lua dang so nhat the gioi

Bang Hawaii của Mỹ là nơi được tạo nên bởi những đảo núi lửa và nó cũng là nơi có Mauna Loa, ngọn núi lửa lớn nhất thế giới. Mauna Loa (nghĩa là Núi dài) trong ngôn ngữ của thổ dân Hawaii) nằm trên đảo Big Island, bang Hawaii. Ngoài danh hiệu “núi lửa lớn nhất thế giới”, nó còn có đỉnh cao gần 4.175 m.

Mauna Loa cũng là núi lửa hoạt động thường xuyên nhất thế giới. Kể từ năm 1843 tới nay nó phun trào 33 lần, trong đó lần cuối cùng xảy ra vào năm 1984. Với chiều dài 60 km và chiều rộng 48 km, Mauna Loa chiếm khoảng một nửa diện tích của đảo Big Island. Khối lượng của nó bằng khoảng 85% khối lượng của tất cả đảo tại Hawaii.

>> 10 núi lửa đáng sợ nhất thế giới (P.2)








10 nui lua dang so nhat the gioi (P.1)


Khi núi lua Vesuvius phun, nhiet do môi truong xung quanh nó lên toi 500 do C, còn suc manh cua núi lua Krakatoa tuong duong voi 13.000 qua bom nguyên tu. Duoi dây là danh sách 10 núi lua nguy hiem nhat trong lich su nhân loai, theo dánh giá cua Time.


Vesuvius

Sotaydulich Sotay Dulich Khampha Kham Pha Bui 10 nui lua dang so nhat the gioi

Vesuvius là tên mot ngon núi lua tang nam o vinh Naples o phía nam Italy. Nó phun trào hon 30 lan ke tu khi nguoi ta biet toi su ton tai cua nó. Lan phun trào khung khiep nhat xay ra vào nam 79. Tro bui và dung nham phun ra khoi mieng núi trong nhieu ngày. Luong tro mà Vesuvius phun ra du lon de bao phu hoàn toàn hai thành pho Pompeii và Stabiae.

Nhiet do môi truong lên toi 500 do C. Suc ép cua hoi nóng khung khiep dã khien các co quan noi tang cua co the ngung hoat dong trong mot khoanh khac cuc ngan, không day mot tích tac. Nhieu nguoi dân o quanh núi lua chet mà không kip có phan xa tu ve hoac to ra dau don. Dó là ket luan cua các nhà khao co Italy, sau khi nghiên cuu 80 bo xuong bi vùi trong tro bui o nhung ngôi mo thuyen quanh chân núi Vesuvius.
Mot nguoi còn song ke lai rang mot tieng no lon dot ngot vang lên, sau dó tro bui do ap xuong thành pho trong lúc nguoi dân co gang chay. Không ai biet chính xác tong so nguoi chet trong tham hoa nam 79, song các nhà khao co cho rang con so dó phai trên 1.000. Dot phun trào cung làm thay doi dòng chay cua sông Sarno và nâng cao dáy bo bien.
 
Krakatoa

Sotaydulich Sotay Dulich Khampha Kham Pha Bui 10 nui lua dang so nhat the gioi

Krakatoa là hòn dao núi lua nam giua dao Java và dao Sumatra cua Indonesia. Vào nam 1883, mot ngon núi lua trên dao Krakatoa tinh giac voi suc manh gap 13.000 lan mot qua bom nguyên tu. Âm thanh phun trào cua khói và dung nham bay xa toi vài nghìn km, tuc là toi tan nhung hòn dao nam o bo bien phía dông châu Phi.

Vài tram nguoi trong mot thi tran trên dao Sumatra gan dó chet gan nhu ngay lap tuc khi nhung dám tro do ruc dot cháy nhà cua ho. Hoat dong cua núi lua Krakatoa gây nên nhung con siêu sóng than và chúng cuon nguoi dân ra bien. Khoang 36.000 nguoi thiet mang vì tham hoa, còn dao Krakatoa chìm xuong dáy dai duong.

Tuy nhiên, vào nam 1927 các nhà thám hiem nhìn thay mot hòn dao moi moc lên tai vi trí cua dao Krakatoa. Nguoi ta goi nó là Anak Krakatoa (con cua Krakatoa). Ngày nay Anak Krakatoa van phun dung nham vào không khí.

St. Helen

Sotaydulich Sotay Dulich Khampha Kham Pha Bui 10 nui lua dang so nhat the gioi

Núi lua St.Helen o My ngu yên hon 120 nam truoc khi phun trào vào nam 1980. Thoi gian chuan bi cho su phun trào này lên toi hai tháng. Vào lúc 8h32 sáng 18/5/1980, mot tran dong dat có cuong do 5,1 do Richter gây nên vu no o suon núi lua St. Helen. Vu no khien mat phía bac cua núi sat lo. Tro bui nóng và dung nham phut lên voi toc do ít nhat 480 km/h và lan xa khoang 24 km. Cùng lúc dó mot cot khói hình nam có chieu cao gan 26 km bay lên không trung, phu kín ba bang gan dó.

Spokane, mot thành pho cách núi lua chung 400 km ve phía dông bac, chìm trong bóng toi. Khi mua roi xuong nhung nguoi dân o bang Washington, Idaho và Montana nhìn thay nhung giot nuoc den và bui min. 57 nguoi và vài nghìn dong vat chet vùi bui, còn tong dien tích nhung khu rung bi huy diet vào khoang 320 km2. Vào nam 1982, quoc hoi My và Tong thong Ronald Reagan quyet dinh thành lap Dài tuong niem núi lua quoc gia St. Helen xung quanh núi lua này.
 

Tambora

Sotaydulich Sotay Dulich Khampha Kham Pha Bui 10 nui lua dang so nhat the gioi

8 là muc toi da trong chi so phun trào núi lua. Vào nam 1815 núi lua Tambora hoat dong voi chi so phun trào là 7. Vu phun trào xay ra trên dao Sumbawa thuoc lãnh tho Indonesia ngày nay và khien ca mot vùng chìm vào bóng toi. Dó là lan phun trào núi lua manh nhat trong lich su hien dai. Nhung dòng sông nham thach nóng thoát ra khoi mieng núi cao khoang 4.000 m, giet chet ngay lap tuc khoang 10.000 nguoi. Núi lua phun ra mot luong tro, bui, nham thach và khí có tong the tích vào khoang 50 ty m khoi. Mot luong khí sulphur dioxide (SO2) khong lo cung bay vào khí quyen. Vài chuc nghìn nguoi chet boi dung nham, tro bui, sóng than, benh tat và dói.

Tham hoa Tambora còn gây tác dong lon doi voi khí hau the gioi. Dám mây bui tu núi lua Tambora khien nhiet do toàn cau giam tu 0,4 toi 0,7 do C. Mot nam sau dó, nhieu khu vuc o châu Âu và Bac My không có mùa hè. Suong giá khien mùa màng tai Canada và vùng New England cua My that bát. Châu Âu cung khon don vì su suy giam nhiet do. Ban thân núi lua Tambora co lai toi vài nghìn mét, còn dinh cua nó bien thành mot ho lon.

Mauna Loa

Sotaydulich Sotay Dulich Khampha Kham Pha Bui 10 nui lua dang so nhat the gioi

Bang Hawaii cua My là noi duoc tao nên boi nhung dao núi lua và nó cung là noi có Mauna Loa, ngon núi lua lon nhat the gioi. Mauna Loa (nghia là Núi dài) trong ngôn ngu cua tho dân Hawaii) nam trên dao Big Island, bang Hawaii. Ngoài danh hieu “núi lua lon nhat the gioi”, nó còn có dinh cao gan 4.175 m.

Mauna Loa cung là núi lua hoat dong thuong xuyên nhat the gioi. Ke tu nam 1843 toi nay nó phun trào 33 lan, trong dó lan cuoi cùng xay ra vào nam 1984. Voi chieu dài 60 km và chieu rong 48 km, Mauna Loa chiem khoang mot nua dien tích cua dao Big Island. Khoi luong cua nó bang khoang 85% khoi luong cua tat ca dao tai Hawaii.

>> 10 núi lua dáng so nhat the gioi (P.2)

10 núi lửa đáng sợ nhất thế giới (P.1)

Khi núi lửa Vesuvius phun, nhiệt độ môi trường xung quanh nó lên tới 500 độ C, còn sức mạnh của núi lửa Krakatoa tương đương với 13.000 quả bom nguyên tử. Dưới đây là danh sách 10 núi lửa nguy hiểm nhất trong lịch sử nhân loại, theo đánh giá của Time.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá