Thăm Đền Đô

Đền Đô, nơi thờ các vị vua nhà Lý, nằm trên vùng đất địa linh nhân kiệt: làng Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, cách Hà Nội gần 20 km về phía bắc.


Do ngày xưa thuộc địa phận hương Cổ Pháp, châu Cổ Pháp nên Đền Đô còn được gọi là đền Cổ Pháp. Làng Cổ Pháp là nơi phát tích của triều đình nhà Lý, kéo dài hơn 200 năm. Đền Đô thờ tám vị vua đầu tiên của nhà Lý nên còn có tên là đền Lý Bát Đế.

dulich4phuong.net  Thăm Đền Đô
Cổng vào Đền Đô

Sử sách ghi lại, năm 1010, sau khi lên ngôi Hoàng đế, Lý Công Uẩn trở về thăm quê nhà Cổ Pháp. Dân làng Đình Bảng đã xây dựng một ngôi nhà lớn làm nơi nghênh tiếp nhà vua. Khi Lý Công Uẩn băng hà (1028), Lý Thái Tông kế vị vua cha đã cho sửa sang lại ngôi nhà xưa làm nơi thờ tự vua cha và cũng từ đó, đền trở thành nơi thờ tự các vị vua nhà Lý sau khi băng hà.

Trong thời kỳ bị tạm chiếm, quân Pháp đã phá hủy nhiều di sản văn hóa ở Cổ Pháp. Năm 1952, máy bay Pháp dội bom, phá hủy hoàn toàn Đền Đô. Đến năm 1989, Đền Đô được xây dựng lại, theo đúng hình dáng và kiến trúc cũ mà các nhà nghiên cứu lịch sử đã phác thảo, căn cứ vào dấu tích còn lại và các tài liệu lưu trữ.

dulich4phuong.net  Thăm Đền Đô
Thủy đình

Toàn bộ khuôn viên Đền Đô rộng hơn 30 ngàn mét vuông, với trên 20 hạng mục công trình, chia thành hai khu vực: nội thành và ngoại thành. Cổng vào nội thành gọi là Ngũ Long Môn vì trên hai cánh cổng có chạm khắc hình năm con rồng. Khu vực nội thành có kiến trúc theo kiểu “nội công ngoại quốc”. Tường gạch bao quanh cao ba mét, rộng một mét, hai bên xây gạch, giữa đổ đất. Trung tâm của Đền Đô là khu chính điện trang nghiêm, với các nét chạm khắc tinh xảo. Tại đây có điện thờ vua Lý Thái Tổ quanh năm nghi ngút khói hương.

dulich4phuong.net  Thăm Đền Đô
Chính điện

Phía bên trái điện thờ là Chiếu dời đô của Lý Thái Tổ. Thật thần kỳ: cả chiếu có đúng 214 chữ, ứng với 214 năm trị vì của tám đời vua đầu tiên của nhà Lý. Phía bên phải là bài thơ nổi tiếng của Lý Thường Kiệt: “Nam quốc sơn hà Nam đế cư…”. Phía sau ngôi chính điện là hậu cung, nơi đặt ngai thờ, bài vị và tượng của tám vị vua nhà Lý. Mỗi người một vẻ, trang trọng, oai nghiêm. Phía trong còn có nhà chuyển bồng, kiến trúc theo kiểu chồng diêm tám mái, tám đao cong mềm mại; nhà tiền tế; nhà để kiệu thờ; nhà để ngựa thờ.

dulich4phuong.net  Thăm Đền Đô
Chiếu dời đô của Lý Thái Tổ

Đặc biệt, phía đông đền có nhà bia, nơi đặt bia đền Cổ Pháp. Tấm bia đá này cao 190cm, rộng 103cm, dầy 17cm, được khắc dựng năm Giáp Thìn (1605), do tiến sĩ Phùng Khắc Khoan soạn văn bia, ghi lại sự kiện lịch sử nhà Lê xây dựng lại Đền Đô và công đức của các vị vua triều Lý.

Khu bên ngoài đền gồm thủy đình, phương đình (nhà vuông), nhà chủ tế, nhà kho, nhà khách và đền vua Bà (thờ Lý Chiêu Hoàng, còn gọi là đền Rồng). Hai bên tả hữu đền là nhà văn chỉ (thờ các quan văn) và võ chỉ (thờ quan võ) tiêu biểu nhất trong suốt 216 năm của vương triều nhà Lý. Thủy đình dựng trên hồ bán nguyệt, rộng năm gian, cũng có kiến trúc chồng diêm tám mái, tám đao cong. Đây là nơi để các chức sắc ngày trước ngồi xem biểu diễn rối nước. Thủy đình Đền Đô xưa đã được Ngân hàng Đông Dương thời Pháp chọn làm hình ảnh tiêu biểu in trên tờ giấy bạc 5 đồng.

Với khung cảnh hữu tình, cây cối xum xuê râm mát, Đền Đô xứng đáng với lời ca ngợi từ ngàn xưa: “Đền Đô kiến trúc tuyệt vời. Thăng Long đẹp đất, đẹp người ngàn năm”. Đó là lý do Đền Đô luôn là một địa chỉ du lịch hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế.








Tham Den Do


Den Dô, noi tho các vi vua nhà Lý, nam trên vùng dat dia linh nhân kiet: làng Dình Bang, huyen Tu Son, tinh Bac Ninh, cách Hà Noi gan 20 km ve phía bac.


Do ngày xua thuoc dia phan huong Co Pháp, châu Co Pháp nên Den Dô còn duoc goi là den Co Pháp. Làng Co Pháp là noi phát tích cua trieu dình nhà Lý, kéo dài hon 200 nam. Den Dô tho tám vi vua dau tiên cua nhà Lý nên còn có tên là den Lý Bát De.

dulich4phuong.net  Tham Den Do
Cong vào Den Dô

Su sách ghi lai, nam 1010, sau khi lên ngôi Hoàng de, Lý Công Uan tro ve tham quê nhà Co Pháp. Dân làng Dình Bang dã xây dung mot ngôi nhà lon làm noi nghênh tiep nhà vua. Khi Lý Công Uan bang hà (1028), Lý Thái Tông ke vi vua cha dã cho sua sang lai ngôi nhà xua làm noi tho tu vua cha và cung tu dó, den tro thành noi tho tu các vi vua nhà Lý sau khi bang hà.

Trong thoi ky bi tam chiem, quân Pháp dã phá huy nhieu di san van hóa o Co Pháp. Nam 1952, máy bay Pháp doi bom, phá huy hoàn toàn Den Dô. Den nam 1989, Den Dô duoc xây dung lai, theo dúng hình dáng và kien trúc cu mà các nhà nghiên cuu lich su dã phác thao, can cu vào dau tích còn lai và các tài lieu luu tru.

dulich4phuong.net  Tham Den Do
Thuy dình

Toàn bo khuôn viên Den Dô rong hon 30 ngàn mét vuông, voi trên 20 hang muc công trình, chia thành hai khu vuc: noi thành và ngoai thành. Cong vào noi thành goi là Ngu Long Môn vì trên hai cánh cong có cham khac hình nam con rong. Khu vuc noi thành có kien trúc theo kieu “noi công ngoai quoc”. Tuong gach bao quanh cao ba mét, rong mot mét, hai bên xây gach, giua do dat. Trung tâm cua Den Dô là khu chính dien trang nghiêm, voi các nét cham khac tinh xao. Tai dây có dien tho vua Lý Thái To quanh nam nghi ngút khói huong.

dulich4phuong.net  Tham Den Do
Chính dien

Phía bên trái dien tho là Chieu doi dô cua Lý Thái To. That than ky: ca chieu có dúng 214 chu, ung voi 214 nam tri vì cua tám doi vua dau tiên cua nhà Lý. Phía bên phai là bài tho noi tieng cua Lý Thuong Kiet: “Nam quoc son hà Nam de cu…”. Phía sau ngôi chính dien là hau cung, noi dat ngai tho, bài vi và tuong cua tám vi vua nhà Lý. Moi nguoi mot ve, trang trong, oai nghiêm. Phía trong còn có nhà chuyen bong, kien trúc theo kieu chong diêm tám mái, tám dao cong mem mai; nhà tien te; nhà de kieu tho; nhà de ngua tho.

dulich4phuong.net  Tham Den Do
Chieu doi dô cua Lý Thái To

Dac biet, phía dông den có nhà bia, noi dat bia den Co Pháp. Tam bia dá này cao 190cm, rong 103cm, day 17cm, duoc khac dung nam Giáp Thìn (1605), do tien si Phùng Khac Khoan soan van bia, ghi lai su kien lich su nhà Lê xây dung lai Den Dô và công duc cua các vi vua trieu Lý.

Khu bên ngoài den gom thuy dình, phuong dình (nhà vuông), nhà chu te, nhà kho, nhà khách và den vua Bà (tho Lý Chiêu Hoàng, còn goi là den Rong). Hai bên ta huu den là nhà van chi (tho các quan van) và võ chi (tho quan võ) tiêu bieu nhat trong suot 216 nam cua vuong trieu nhà Lý. Thuy dình dung trên ho bán nguyet, rong nam gian, cung có kien trúc chong diêm tám mái, tám dao cong. Dây là noi de các chuc sac ngày truoc ngoi xem bieu dien roi nuoc. Thuy dình Den Dô xua dã duoc Ngân hàng Dông Duong thoi Pháp chon làm hình anh tiêu bieu in trên to giay bac 5 dong.

Voi khung canh huu tình, cây coi xum xuê râm mát, Den Dô xung dáng voi loi ca ngoi tu ngàn xua: “Den Dô kien trúc tuyet voi. Thang Long dep dat, dep nguoi ngàn nam”. Dó là lý do Den Dô luôn là mot dia chi du lich hap dan du khách trong nuoc và quoc te.

Thăm Đền Đô

Đền Đô, nơi thờ các vị vua nhà Lý, nằm trên vùng đất địa linh nhân kiệt: làng Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, cách Hà Nội gần 20 km về phía bắc.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá