Về với Huế thương - Kỳ 14: Long An điện – thăng trầm cùng lịch sử

Hành trình khám phá Huế tiếp tục với điện Long An, nay là bảo tàng mỷ thuật cung đình Huế.


Được xây dựng vào triều Thiệu Trị năm 1845, điện thuộc hành cung Bảo Định được xây dựng để làm nơi nghĩ ngơi thư giản và nơi ở của vua khi cày ruộng tịch điền. Đây là hành cung to lớn và đẹp với nhiều công trình kiến trúc xinh xăn, trong đó điện Long An là công trình chính. Sau khi qua đời thi hài vua Thiệu Trị được quàng tại đây 8 tháng trước khi án táng tại Xương Lăng. Sau đó cung trở thành nơi thờ tự Vua. 

Năm 1885 khi “kinh đô thất thủ”, quân Pháp đã đánh chiếm hành cung này và biến nó thành doanh trại, bài vị vua Thiệu Trị đã được rước vào điện Phụng Tiên trong hoàng thành. Sau đó toàn bộ hành cung đã bị triệt giải, tất cả các công trình đều bị tháo dỡ và điện Long An cũng chung số phận.

dulich4phuong.net  Ve voi Hue thuong ky 14  Long An dien thang tram cung lich su

Đến năm 1909 dưới triều Duy Tân, điện được dựng lại để làm Tân Thơ viện của trường Quốc tử giám, nơi lưu trữ hàng ngàn tài liệu quý giá bằng tiếng Hán, Anh, Pháp....

Năm 1913, Hội Đô Thành Hiếu Cổ được thành lập trên cơ sở sưu tầm những hiện vật liên quan đến tỉnh Thừa Thiên - Huế và những vấn đề văn hóa và mỹ thuật thời Nguyễn. Học hội đã đặt nền móng ban đầu cho việc sưu tập và lưu trữ cổ vật cho bảo tàng này.

Ngày Ngày 24/8/1923, Khâm Sứ Trung kỳ và vua Khải Ðịnh cùng ban sắc dùng Ðiện Long An làm Bảo tàng Khải Ðịnh.

Khái quát điện Long An


Ðiện Long An hình chữ nhật dài 35,70 m, rộng 28 m, vỉa ốp đá thanh nền cao 1,1 m. Diện tích phần mái rộng đến 1.750 m², nằm trên dàn trò được chống đỡ bằng hệ thống 128 cột gỗ lim. Ðây là tòa nhà kép "Trùng thiềm điệp ốc". Nhà trước 7 gian với 8 bộ "vì kèo chồng rường giả thủ". Nhà sau 5 gian với 6 bộ "vì kèo cánh ác". Điều khác biệt với các ngôi điện khác là những chi tiết gỗ không sơn son thếp vàng, chỉ để mộc trơn và được tô điểm bằng các kỹ thuật chạm trổ tinh xảo theo đồ án “lưỡng long triều nguyệt”, “long, lân, quy, phượng”. Các liên ba, đồ bản chạm khắc nhiều bài thơ là trước tác của vua Thiệu Trị, được bố trí sắp xếp hầu hết ở các khu vực bên trong ngôi điện một cách hài hòa.

dulich4phuong.net  Ve voi Hue thuong ky 14  Long An dien thang tram cung lich su

Nghệ thuật kiến trúc điện là sự kết hợp giữa kiến trúc vừa chịu lực vừa trang trí. Các bộ vì kèo ở tiền điện không được thiết kế theo lối truyền thống “chồng rường giả thủ” mà bằng nghệ thuật chạm lộng các nghệ nhân xưa đã chạm nên đồ án lưỡng long tranh châu đồ sộ và liền khối. Vì thế mà du khách đến tham quan thường tưởng lầm đây là những đồ án trang trí chứ không phải là thiết kế chịu lực.

dulich4phuong.net  Ve voi Hue thuong ky 14  Long An dien thang tram cung lich su

Phần trang trí trong điện lại càng đáng nói: liên kết giữa các gian tiền điện và chính điện là các ô hộc trang trí theo lối nhất thi nhất họa, và thay vì được sơn son thếp vàng thì các ô hộc này lại được khảm trực tiếp bằng xương, ngà voi, xà cừ... Những bài thơ này phần lớn là của chủ nhân ngôi điện sáng tác. Trong số 623 ô hộc đó thì có hai tác phẩm rất đặc biệt và cho đến nay vẫn chưa được giải đáp, đó là bài Vũ trung sơn thủy và Phước viên văn hội lương dạ mạn ngâm, tuy mỗi bài chỉ có 56 chữ nhưng khi xếp theo lối hồi văn kiêm liên hoàn thì sẽ tạo thành 64 bài thơ khác nhau.

dulich4phuong.net  Ve voi Hue thuong ky 14  Long An dien thang tram cung lich su

Ngày nay điện là bảo tàng mỷ thuật cung đình Huế, nơi trưng bày bộ sưu tập khổng lồ về các di vật cũng như các tác phẩm nghệ thuật của triều Nguyễn và các nước. Đến thăm quan điện ta sẽ cảm nhận được cái vàng son của hoàng cung xưa.

Hiện nay điện đang được trùng tu, mong sau điện sẽ được trả lại chức năng vốn có của mình là nơi thờ tự và lưu giữ các kỹ vật của chủ nhân nó – Vua Thiệu Trị.

Hãy chia sẻ hình ảnh du lịch của bạn tại địa chỉ [email protected] để Ban biên tập www.dulich4phuong.net đăng tải lên Cổng thông tin Sổ tay du lịch và khám phá cho đông đảo bạn đọc được tham khảo và chia sẻ những cảm xúc của chính mình.








Ve voi Hue thuong - Ky 14: Long An dien – thang tram cung lich su


Hành trình khám phá Hue tiep tuc voi dien Long An, nay là bao tàng my thuat cung dình Hue.


Duoc xây dung vào trieu Thieu Tri nam 1845, dien thuoc hành cung Bao Dinh duoc xây dung de làm noi nghi ngoi thu gian và noi o cua vua khi cày ruong tich dien. Dây là hành cung to lon và dep voi nhieu công trình kien trúc xinh xan, trong dó dien Long An là công trình chính. Sau khi qua doi thi hài vua Thieu Tri duoc quàng tai dây 8 tháng truoc khi án táng tai Xuong Lang. Sau dó cung tro thành noi tho tu Vua. 

Nam 1885 khi “kinh dô that thu”, quân Pháp dã dánh chiem hành cung này và bien nó thành doanh trai, bài vi vua Thieu Tri dã duoc ruoc vào dien Phung Tiên trong hoàng thành. Sau dó toàn bo hành cung dã bi triet giai, tat ca các công trình deu bi tháo do và dien Long An cung chung so phan.

dulich4phuong.net  Ve voi Hue thuong ky 14  Long An dien thang tram cung lich su

Den nam 1909 duoi trieu Duy Tân, dien duoc dung lai de làm Tân Tho vien cua truong Quoc tu giám, noi luu tru hàng ngàn tài lieu quý giá bang tieng Hán, Anh, Pháp....

Nam 1913, Hoi Dô Thành Hieu Co duoc thành lap trên co so suu tam nhung hien vat liên quan den tinh Thua Thiên - Hue và nhung van de van hóa và my thuat thoi Nguyen. Hoc hoi dã dat nen móng ban dau cho viec suu tap và luu tru co vat cho bao tàng này.

Ngày Ngày 24/8/1923, Khâm Su Trung ky và vua Khai Ðinh cùng ban sac dùng Ðien Long An làm Bao tàng Khai Ðinh.

Khái quát dien Long An


Ðien Long An hình chu nhat dài 35,70 m, rong 28 m, via op dá thanh nen cao 1,1 m. Dien tích phan mái rong den 1.750 m², nam trên dàn trò duoc chong do bang he thong 128 cot go lim. Ðây là tòa nhà kép "Trùng thiem diep oc". Nhà truoc 7 gian voi 8 bo "vì kèo chong ruong gia thu". Nhà sau 5 gian voi 6 bo "vì kèo cánh ác". Dieu khác biet voi các ngôi dien khác là nhung chi tiet go không son son thep vàng, chi de moc tron và duoc tô diem bang các ky thuat cham tro tinh xao theo do án “luong long trieu nguyet”, “long, lân, quy, phuong”. Các liên ba, do ban cham khac nhieu bài tho là truoc tác cua vua Thieu Tri, duoc bo trí sap xep hau het o các khu vuc bên trong ngôi dien mot cách hài hòa.

dulich4phuong.net  Ve voi Hue thuong ky 14  Long An dien thang tram cung lich su

Nghe thuat kien trúc dien là su ket hop giua kien trúc vua chiu luc vua trang trí. Các bo vì kèo o tien dien không duoc thiet ke theo loi truyen thong “chong ruong gia thu” mà bang nghe thuat cham long các nghe nhân xua dã cham nên do án luong long tranh châu do so và lien khoi. Vì the mà du khách den tham quan thuong tuong lam dây là nhung do án trang trí chu không phai là thiet ke chiu luc.

dulich4phuong.net  Ve voi Hue thuong ky 14  Long An dien thang tram cung lich su

Phan trang trí trong dien lai càng dáng nói: liên ket giua các gian tien dien và chính dien là các ô hoc trang trí theo loi nhat thi nhat hoa, và thay vì duoc son son thep vàng thì các ô hoc này lai duoc kham truc tiep bang xuong, ngà voi, xà cu... Nhung bài tho này phan lon là cua chu nhân ngôi dien sáng tác. Trong so 623 ô hoc dó thì có hai tác pham rat dac biet và cho den nay van chua duoc giai dáp, dó là bài Vu trung son thuy và Phuoc viên van hoi luong da man ngâm, tuy moi bài chi có 56 chu nhung khi xep theo loi hoi van kiêm liên hoàn thì se tao thành 64 bài tho khác nhau.

dulich4phuong.net  Ve voi Hue thuong ky 14  Long An dien thang tram cung lich su

Ngày nay dien là bao tàng my thuat cung dình Hue, noi trung bày bo suu tap khong lo ve các di vat cung nhu các tác pham nghe thuat cua trieu Nguyen và các nuoc. Den tham quan dien ta se cam nhan duoc cái vàng son cua hoàng cung xua.

Hien nay dien dang duoc trùng tu, mong sau dien se duoc tra lai chuc nang von có cua mình là noi tho tu và luu giu các ky vat cua chu nhân nó – Vua Thieu Tri.

Hãy chia se hình anh du lich cua ban tai dia chi [email protected] de Ban biên tap www.dulich4phuong.net dang tai lên Cong thông tin So tay du lich và khám phá cho dông dao ban doc duoc tham khao và chia se nhung cam xúc cua chính mình.

Về với Huế thương - Kỳ 14: Long An điện – thăng trầm cùng lịch sử

Hành trình khám phá Huế tiếp tục với điện Long An, nay là bảo tàng mỷ thuật cung đình Huế.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá