Thú vị tục cưới hỏi của người Thái đen

Các thủ tục trong lễ cưới đã được tiết giảm đi nhiều nhưng tựu trung vẫn giữ được những nét cơ bản truyền thống rất ấn tượng.


Nếu bạn được dự các thủ tục cưới hỏi của người Thái đen bạn sẽ thấy vô cùng thú vị. Lần đầu tiên là lễ "Chóm mia" (chạm ngõ). Lần thứ hai là lễ "Khắt cằm kin khươi" (ăn hỏi). Lần thứ ba là lễ "Tỏn mia" (đón vợ).

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Áo Coóng và lễ vật tặng cô dâu gồm dây xà tích, trâm cài …bằng bạc, khuyên tai vàng

Nếu thuận cả thì hai bên sẽ làm đám cưới ba ngày liền, cùng nhau uống rượu xoè, "khắp" tưng bừng.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Chú trâu bị ngả thịt từ lúc 2h sáng

Đặc biệt, trong suốt lễ cưới của người Thái đen (ở bản Noong Nhai, xã Thanh Xương, thành phố Điện Biên), chỉ đàn bà mới được làm lễ, các ông đều làm bếp hoặc giúp các việc phụ.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Gánh lễ vật sang nhà gái

Ngày cưới, nhà trai dậy sớm mổ bò mổ trâu, chuẩn bị các lễ vật đem sang nhà gái gồm: lợn hơi, gạo nếp, rượu, gà, 4 kẹp “pa hắp” cá suối sấy khô bỏ trong giỏ nan đan hình mắt cáo, 4 ống “Bẳng nhứa” (ống thịt) chọn thịt nạc ướp cùng muối, nhồi vào ống tre để khao “lúng ta” (cậu bên ngoại), gói “xí hó, khát pú” (4 gói trầu rừng) ăn cùng với rễ cây “co hát”, lá trầu lấy ở rừng về gọi là “co tói”.

Loại trầu này không ăn với vôi, bà con kiêng ăn vôi, sợ con cháu nóng bỏng. Các lễ vật còn tùy thuộc vào hoàn cảnh của nhà trai và các thành phần “lúng ta” của nhà gái.

Lễ  trải chăn đệm:

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Chăn nệm nhà trai mang sang làm quà tặng đôi vợ chồng trẻ

Đến giờ tốt, bốn bà đã được chọn là những phụ nữ đảm đang, khỏe mạnh và hạnh phúc trong cuộc sống, tiến hành thủ tục trải chăn đệm cho cô dâu chú rể, nơi gian buồng cô dâu, theo thứ tự: trải chiếu cô dâu trước đến chiếu chú rể trải lên trên; đệm cô dâu đến đệm chú rể; ga đệm cô dâu đến ga đệm chú rể; hai gối cô dâu chú rể đặt sát vào nhau...

Bốn bà vừa làm thủ tục trải đệm, vừa có lời cầu may hạnh phúc cho cô dâu chú rể: “Trải đệm cho dầy. Trải chăn cho rộng. Trải đệm rộng lấy con gái con trai nhé!” Cuối cùng bốn bà mắc màn cưới rồi buông xuống trùm kín cả chăn đệm.

Lễ Tằng cẩu (Búi tóc ngược)

Sáng hôm làm lễ Tằng cẩu, nhà trai cử một đoàn sang nhà gái gồm những thiếu nữ trẻ đẹp và các thiếu phụ khỏe mạnh, tháo vát, am hiểu sâu sắc phong tục, tập quán và thông thạo động tác búi tóc ngược cho cô dâu mới. Phía nhà gái cũng có số người tương ứng, trong đó có hai thiếu nữ làm phù dâu, thường là bạn thân của cô dâu.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den

Mâm lễ đặt phía gian phòng cô dâu gồm: Đồ sính lễ búi tóc bố mẹ chồng đưa sang (Hai búi tóc độn, một cái châm cài tóc bằng bạc, tám sải vải trắng tự dệt, tám sải vải thổ cẩm, một sải thắt lưng tơ tằm, tiền nhiều ít tuỳ khả năng); Tặng phẩm bố mẹ vợ mừng lễ búi tóc cho con gái (Bốn sải vải trắng tự dệt, bốn sải vải thổ cẩm, một sải thắt lưng tơ tầm, tiền nhiều hay ít tuỳ khả năng, một cái lược, một bát nước lã... để chải tóc cô dâu).

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den

Mâm lễ búi tóc chuẩn bị xong, cô gái sắp thành cô dâu, mặc váy áo, bà mẹ cô gái dắt tay cô gái đến ngồi bệt xuống chiếu trước mâm lễ búi tóc.

Bà mẹ thả duỗi tóc con gái xuống cho bên nhà trai tiến hành thủ tục búi tóc ngược. Người được chọn để Tằng cẩu đứng ở phía sau lưng cô dâu, nhẹ nhàng chải tóc rồi dùng hai tay vuốt ngược tóc từ phía sau gáy lên kèm theo lọn tóc độn và búi cuốn chặt lại từ trái sang phải hoặc ngược lại.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
… trao nhau nhẫn cưới

Trong lúc búi tóc cho cô gái, đại diện hai nhà cùng uống rượu và hát đối đáp "khắp toóc". Nội dung của các bài hát nói lên hoàn cảnh của mỗi nhà và những lời dặn dò đôi trai gái.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Bị đẩy vào giường với những đứa trẻ để cầu phúc

Trong lễ Tằng cẩu, người được chọn búi tóc cho cô dâu hát những lời dặn dò và chúc mừng hạnh phúc cô dâu, chú rể: "Mái tóc dài, chải cho mượt. Búi ngược lên thành “Tằng cẩu”. Từ nay về sau, người đã có chồng. Nước không đổi dòng. Lòng không đổi hướng, con ơi".

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Lễ đội mũ và tạ ơn đấng sinh thành

Sau lễ Tằng cẩu,  cô gái phải luôn búi tóc vừa để làm đẹp vừa như là một dấu hiệu thông báo cho các chàng trai khác biết họ đã có chồng.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den

Xong lễ, bà mối thay mặt nhà trai có lời cảm ơn nhà gái đã có sự quan tâm, đồng tình ủng hộ, tạo điều kiện cho nhà trai tiến hành làm lễ cho hai con đạt kết quả tốt đẹp, thành vợ, thành chồng; Nói xong họ đẩy đôi vợ chồng mới vào trong màn cưới, một lúc sau mới được ra khỏi màn và đi tiếp khách bình thường.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Sau buổi cưới, cô dâu được rước về nhà chồng

Sau vài ngày, nhà trai sẽ tổ chức một buổi cơm thân mật mời nhà gái và chính thức rước con dâu về nhà. Trong buổi lễ này, cô dâu sẽ tặng gia đình nhà trai mỗi người một món quà gồm một chiếc khăn piêu, một chiếc túi Thái… do chính tay cô dâu làm từ trước đó.

Hãy chia sẻ hình ảnh du lịch của bạn tại địa chỉ info@dulich4phuong.net để Ban biên tập www.dulich4phuong.net đăng tải lên Cổng thông tin Sổ tay du lịch và khám phá cho đông đảo bạn đọc được tham khảo và chia sẻ những cảm xúc của chính mình.








Thu vi tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den


Các thu tuc trong le cuoi dã duoc tiet giam di nhieu nhung tuu trung van giu duoc nhung nét co ban truyen thong rat an tuong.


Neu ban duoc du các thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thái den ban se thay vô cùng thú vi. Lan dau tiên là le "Chóm mia" (cham ngõ). Lan thu hai là le "Khat cam kin khuoi" (an hoi). Lan thu ba là le "Ton mia" (dón vo).

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Áo Coóng và le vat tang cô dâu gom dây xà tích, trâm cài …bang bac, khuyên tai vàng

Neu thuan ca thì hai bên se làm dám cuoi ba ngày lien, cùng nhau uong ruou xoè, "khap" tung bung.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Chú trâu bi nga thit tu lúc 2h sáng

Dac biet, trong suot le cuoi cua nguoi Thái den (o ban Noong Nhai, xã Thanh Xuong, thành pho Dien Biên), chi dàn bà moi duoc làm le, các ông deu làm bep hoac giúp các viec phu.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Gánh le vat sang nhà gái

Ngày cuoi, nhà trai day som mo bò mo trâu, chuan bi các le vat dem sang nhà gái gom: lon hoi, gao nep, ruou, gà, 4 kep “pa hap” cá suoi say khô bo trong gio nan dan hình mat cáo, 4 ong “Bang nhua” (ong thit) chon thit nac uop cùng muoi, nhoi vào ong tre de khao “lúng ta” (cau bên ngoai), gói “xí hó, khát pú” (4 gói trau rung) an cùng voi re cây “co hát”, lá trau lay o rung ve goi là “co tói”.

Loai trau này không an voi vôi, bà con kiêng an vôi, so con cháu nóng bong. Các le vat còn tùy thuoc vào hoàn canh cua nhà trai và các thành phan “lúng ta” cua nhà gái.

Le  trai chan dem:

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Chan nem nhà trai mang sang làm quà tang dôi vo chong tre

Den gio tot, bon bà dã duoc chon là nhung phu nu dam dang, khoe manh và hanh phúc trong cuoc song, tien hành thu tuc trai chan dem cho cô dâu chú re, noi gian buong cô dâu, theo thu tu: trai chieu cô dâu truoc den chieu chú re trai lên trên; dem cô dâu den dem chú re; ga dem cô dâu den ga dem chú re; hai goi cô dâu chú re dat sát vào nhau...

Bon bà vua làm thu tuc trai dem, vua có loi cau may hanh phúc cho cô dâu chú re: “Trai dem cho day. Trai chan cho rong. Trai dem rong lay con gái con trai nhé!” Cuoi cùng bon bà mac màn cuoi roi buông xuong trùm kín ca chan dem.

Le Tang cau (Búi tóc nguoc)

Sáng hôm làm le Tang cau, nhà trai cu mot doàn sang nhà gái gom nhung thieu nu tre dep và các thieu phu khoe manh, tháo vát, am hieu sâu sac phong tuc, tap quán và thông thao dong tác búi tóc nguoc cho cô dâu moi. Phía nhà gái cung có so nguoi tuong ung, trong dó có hai thieu nu làm phù dâu, thuong là ban thân cua cô dâu.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den

Mâm le dat phía gian phòng cô dâu gom: Do sính le búi tóc bo me chong dua sang (Hai búi tóc don, mot cái châm cài tóc bang bac, tám sai vai trang tu det, tám sai vai tho cam, mot sai that lung to tam, tien nhieu ít tuy kha nang); Tang pham bo me vo mung le búi tóc cho con gái (Bon sai vai trang tu det, bon sai vai tho cam, mot sai that lung to tam, tien nhieu hay ít tuy kha nang, mot cái luoc, mot bát nuoc lã... de chai tóc cô dâu).

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den

Mâm le búi tóc chuan bi xong, cô gái sap thành cô dâu, mac váy áo, bà me cô gái dat tay cô gái den ngoi bet xuong chieu truoc mâm le búi tóc.

Bà me tha duoi tóc con gái xuong cho bên nhà trai tien hành thu tuc búi tóc nguoc. Nguoi duoc chon de Tang cau dung o phía sau lung cô dâu, nhe nhàng chai tóc roi dùng hai tay vuot nguoc tóc tu phía sau gáy lên kèm theo lon tóc don và búi cuon chat lai tu trái sang phai hoac nguoc lai.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
… trao nhau nhan cuoi

Trong lúc búi tóc cho cô gái, dai dien hai nhà cùng uong ruou và hát doi dáp "khap toóc". Noi dung cua các bài hát nói lên hoàn canh cua moi nhà và nhung loi dan dò dôi trai gái.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Bi day vào giuong voi nhung dua tre de cau phúc

Trong le Tang cau, nguoi duoc chon búi tóc cho cô dâu hát nhung loi dan dò và chúc mung hanh phúc cô dâu, chú re: "Mái tóc dài, chai cho muot. Búi nguoc lên thành “Tang cau”. Tu nay ve sau, nguoi dã có chong. Nuoc không doi dòng. Lòng không doi huong, con oi".

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Le doi mu và ta on dang sinh thành

Sau le Tang cau,  cô gái phai luôn búi tóc vua de làm dep vua nhu là mot dau hieu thông báo cho các chàng trai khác biet ho dã có chong.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den

Xong le, bà moi thay mat nhà trai có loi cam on nhà gái dã có su quan tâm, dong tình ung ho, tao dieu kien cho nhà trai tien hành làm le cho hai con dat ket qua tot dep, thành vo, thành chong; Nói xong ho day dôi vo chong moi vào trong màn cuoi, mot lúc sau moi duoc ra khoi màn và di tiep khách bình thuong.

dulich4phuong.net  Thu tuc cuoi hoi cua nguoi Thai den
Sau buoi cuoi, cô dâu duoc ruoc ve nhà chong

Sau vài ngày, nhà trai se to chuc mot buoi com thân mat moi nhà gái và chính thuc ruoc con dâu ve nhà. Trong buoi le này, cô dâu se tang gia dình nhà trai moi nguoi mot món quà gom mot chiec khan piêu, mot chiec túi Thái… do chính tay cô dâu làm tu truoc dó.

Hãy chia se hình anh du lich cua ban tai dia chi info@dulich4phuong.net de Ban biên tap www.dulich4phuong.net dang tai lên Cong thông tin So tay du lich và khám phá cho dông dao ban doc duoc tham khao và chia se nhung cam xúc cua chính mình.

Thú vị tục cưới hỏi của người Thái đen

Các thủ tục trong lễ cưới đã được tiết giảm đi nhiều nhưng tựu trung vẫn giữ được những nét cơ bản truyền thống rất ấn tượng.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá