Mùa nhãn quê tôi

Sáng đầu tháng 8 chợt nhận ra trời bắt đầu se lạnh, Hà Nội đang vào thu. Lại nhớ mỗi độ trời dịu mát thế này, ở quê hối hả vụ thu hoạch nhãn…


>>> Lục Ngạn mùa vải chín

dulich4phuong.net  Mua nhan que toi
Chợ nhãn đầu làng chỉ tấp nập mỗi dịp tháng 8 khi
mùa nhãn chín rộ - Ảnh: Nguyễn Dịu

Mới ra trường được vài tháng mà cuộc sống dường như thay đổi hẳn, bận hơn, lo nhiều thứ hơn khiến đôi khi nhìn lại chợt thấy mình lạ. Lâu lắm không về quê. Đi làm chẳng được như thời sinh viên muốn về là phi xe về ngay, để suốt ngày ra vườn nhãn giúp bố mẹ.

Xa quê, mỗi khi người ta khen “con gái Hưng Yên mắt đen như hạt nhãn lồng” là lại tủm tỉm cười vui. Mười mấy năm sống bên vườn nhãn, cứ thấy mọi thứ bình thường, mà khi xa sao thèm hương thơm hoa nhãn, thèm nhìn thấy chồi xanh non của mỗi lần nhãn đâm lộc, thèm phiên chợ mùa nhãn đông đúc… đến thế.

Cây nhãn bình dị vẫn gắn bó với người Hưng Yên quê tôi bao đời nay, từ những kỷ niệm hằng ngày đến nỗi nhớ da diết về tình quê hương.

Nhớ hồi nhỏ, bố mẹ bận đi làm, lũ nhỏ trong xóm thường rủ nhau chơi đồ hàng, hú tìm dưới những gốc nhãn, làm nhẵn cả một khoảng đất xung quanh gốc. Mỗi độ nhãn trổ hoa hay vào vụ thu hoạch, cả nhà cùng nhau làm vườn, cùng nhau trảy nhãn. Trẻ con mặt phụng phịu, mếo máo đòi đi chơi: “Chán trảy nhãn lắm rồi, chả lẽ cả đời phải trảy nhãn sao hở mẹ?!".

Suy nghĩ ngô nghê thuở nhỏ vẫn làm tôi nực cười mỗi lần nhớ lại.

Ở đất nhãn mỗi khi vào vụ, ra đường mọi người đều hỏi thăm nhau: “Năm nay có được quả không?”, “cây nhãn cội nhà bác vẫn đậu quả chứ?”, “đổ (bán) nhãn cho mối nào?”… Đám thanh niên thì ngêu ngao “thơ ca” vừa để trêu nhau: “Hoa nhãn trổ, hoa tỏa hương ngào ngạt/ Tình nồng nàn cũng nở rộ nỗi chờ mong”.

dulich4phuong.net  Mua nhan que toi
Nhãn Hưng Yên thường có vỏ hơi dầy, gai, mã vàng sậm… - Ảnh: Nguyễn Dịu

Có hai đợt thu hoạch nhãn mỗi vụ chín: nhãn trà sớm và nhãn chính vụ. Nhãn trà sớm là lứa nhãn ra hoa, kết quả và chín trước. Vì trái vụ nên loại nhãn này thường ngọt hơn, bán đắt hàng hơn.

Ngày trước nhãn trà tự nhiên, số lượng ít mà quả cũng to và ngon hơn. Nhãn trà vừa chín, bao giờ nội cũng phần cho tôi những chùm nhãn ngon ngọt nhất. Từng quả nhãn lồng, cùi dày trắng ngà, mọng nước, ngọt ngào như tấm lòng đầy tình thương yêu của nội dành cho cháu cưng…

Từ xưa đến nay, không phải ở đâu trên đất Hưng Yên đều có nhãn. Những xã ngoại thành thành phố, huyện Tiên Lữ, huyện Khoái Châu nhãn vừa ngon vừa có nhiều hơn cả. Nội tôi giải thích rằng cây nhãn chỉ tốt, quả chỉ ngon ngọt khi được trồng trên đất phù sa sông Hồng.

Người ta vẫn băn khoăn về cách gọi có phần lạ lùng - nhãn lồng. Ở quê tôi giải thích như thế này: Trước đây nhãn Hưng Yên ít hơn, cây cao hơn và quả cũng to, dày cùi và ăn ngọt hơn. Mỗi độ nhãn chín là rơi, chim hay bọ xít đến ăn quả, phá hoại chùm quả. Người dân tự sáng chế những lồng che chắn chùm nhãn. Rồi mỗi khi vào mùa, người ta chẳng còn nhìn thấy chùm nhãn mà nhìn thấy bao nhiêu lồng treo trên cây cao.

dulich4phuong.net  Mua nhan que toi
… và cùi day, ăn giòn, ngọt thơm - Ảnh: T.Thành

Nhãn lồng thân cây cổ thụ nay không còn nhiều, chỉ có trong những khu chùa chiền, vườn hoa trong thành phố hoặc mỗi nhà còn một vài cây. Đa số nhãn Hưng Yên hiện nay là nhãn giống mới, được trồng thành khu rộng, quả to nhưng không ngọt bằng nhãn lồng xưa.

Người ta vẫn bảo “Dù ai buôn Bắc bán Đông/ Đố ai quên được nhãn lồng Hưng Yên”. Và lại nhớ mỗi lần về quê, dọc triền đê hoa nhãn trắng xóa, hương thơm ngào ngạt.

Chợt nhớ, giờ này người quê tôi đang trảy nhãn…

Cách phân biệt nhãn lồng Hưng Yên và nhãn Trung Quốc:

- Quan sát kỹ: nhãn Trung Quốc do vận chuyển xa nên phải dùng chất bảo quản, mã sáng, nhạt màu, vỏ mỏng. Đặc biệt, lá nhãn Trung Quốc có rất ít hoặc bị héo, bản lá to hơn; quả nhãn chỉ tươi trong thời gian ngắn, sau đó thâm lại. Còn nhãn Hưng Yên thường có vỏ hơi dày, gai, mã vàng sậm hơn (như màu đồng), để được lâu hơn.
- Nếm thử: nhãn Hưng Yên cùi dày, ăn có vị thơm, không nhiều nước, khá giòn và vị ngọt sắc đặc trưng.
- Ngoài ra, việc phân biệt còn có thể căn cứ vào giá bán. Giá của nhãn lồng thường đắt hơn nhiều so với các loại nhãn khác trên thị trường (trên 50.000 đồng/kg).

Những dòng tin khác
>> Mênh mông hồ Đa Mi - Hàm Thuận
>>
Bạn nên mua gì khi đến Italia?
>> 5 địa điểm lạnh nhất thế giới
>>
Gà nấu đông
>> Những thắng cảnh không thể bỏ qua ở Utrecht

Hãy chia sẻ hình ảnh du lịch của bạn tại địa chỉ [email protected] để Ban biên tập www.dulich4phuong.net đăng tải lên Cổng thông tin Sổ tay du lịch và khám phá cho đông đảo bạn đọc được tham khảo và chia sẻ những cảm xúc của chính mình.








Mua nhan que toi


Sáng dau tháng 8 chot nhan ra troi bat dau se lanh, Hà Noi dang vào thu. Lai nho moi do troi diu mát the này, o quê hoi ha vu thu hoach nhãn…


>>> Luc Ngan mùa vai chín

dulich4phuong.net  Mua nhan que toi
Cho nhãn dau làng chi tap nap moi dip tháng 8 khi
mùa nhãn chín ro - Anh: Nguyen Diu

Moi ra truong duoc vài tháng mà cuoc song duong nhu thay doi han, ban hon, lo nhieu thu hon khien dôi khi nhìn lai chot thay mình la. Lâu lam không ve quê. Di làm chang duoc nhu thoi sinh viên muon ve là phi xe ve ngay, de suot ngày ra vuon nhãn giúp bo me.

Xa quê, moi khi nguoi ta khen “con gái Hung Yên mat den nhu hat nhãn long” là lai tum tim cuoi vui. Muoi may nam song bên vuon nhãn, cu thay moi thu bình thuong, mà khi xa sao thèm huong thom hoa nhãn, thèm nhìn thay choi xanh non cua moi lan nhãn dâm loc, thèm phiên cho mùa nhãn dông dúc… den the.

Cây nhãn bình di van gan bó voi nguoi Hung Yên quê tôi bao doi nay, tu nhung ky niem hang ngày den noi nho da diet ve tình quê huong.

Nho hoi nho, bo me ban di làm, lu nho trong xóm thuong ru nhau choi do hàng, hú tìm duoi nhung goc nhãn, làm nhan ca mot khoang dat xung quanh goc. Moi do nhãn tro hoa hay vào vu thu hoach, ca nhà cùng nhau làm vuon, cùng nhau tray nhãn. Tre con mat phung phiu, meo máo dòi di choi: “Chán tray nhãn lam roi, cha le ca doi phai tray nhãn sao ho me?!".

Suy nghi ngô nghê thuo nho van làm tôi nuc cuoi moi lan nho lai.

O dat nhãn moi khi vào vu, ra duong moi nguoi deu hoi tham nhau: “Nam nay có duoc qua không?”, “cây nhãn coi nhà bác van dau qua chu?”, “do (bán) nhãn cho moi nào?”… Dám thanh niên thì ngêu ngao “tho ca” vua de trêu nhau: “Hoa nhãn tro, hoa toa huong ngào ngat/ Tình nong nàn cung no ro noi cho mong”.

dulich4phuong.net  Mua nhan que toi
Nhãn Hung Yên thuong có vo hoi day, gai, mã vàng sam… - Anh: Nguyen Diu

Có hai dot thu hoach nhãn moi vu chín: nhãn trà som và nhãn chính vu. Nhãn trà som là lua nhãn ra hoa, ket qua và chín truoc. Vì trái vu nên loai nhãn này thuong ngot hon, bán dat hàng hon.

Ngày truoc nhãn trà tu nhiên, so luong ít mà qua cung to và ngon hon. Nhãn trà vua chín, bao gio noi cung phan cho tôi nhung chùm nhãn ngon ngot nhat. Tung qua nhãn long, cùi dày trang ngà, mong nuoc, ngot ngào nhu tam lòng day tình thuong yêu cua noi dành cho cháu cung…

Tu xua den nay, không phai o dâu trên dat Hung Yên deu có nhãn. Nhung xã ngoai thành thành pho, huyen Tiên Lu, huyen Khoái Châu nhãn vua ngon vua có nhieu hon ca. Noi tôi giai thích rang cây nhãn chi tot, qua chi ngon ngot khi duoc trong trên dat phù sa sông Hong.

Nguoi ta van ban khoan ve cách goi có phan la lùng - nhãn long. O quê tôi giai thích nhu the này: Truoc dây nhãn Hung Yên ít hon, cây cao hon và qua cung to, dày cùi và an ngot hon. Moi do nhãn chín là roi, chim hay bo xít den an qua, phá hoai chùm qua. Nguoi dân tu sáng che nhung long che chan chùm nhãn. Roi moi khi vào mùa, nguoi ta chang còn nhìn thay chùm nhãn mà nhìn thay bao nhiêu long treo trên cây cao.

dulich4phuong.net  Mua nhan que toi
… và cùi day, an giòn, ngot thom - Anh: T.Thành

Nhãn long thân cây co thu nay không còn nhieu, chi có trong nhung khu chùa chien, vuon hoa trong thành pho hoac moi nhà còn mot vài cây. Da so nhãn Hung Yên hien nay là nhãn giong moi, duoc trong thành khu rong, qua to nhung không ngot bang nhãn long xua.

Nguoi ta van bao “Dù ai buôn Bac bán Dông/ Do ai quên duoc nhãn long Hung Yên”. Và lai nho moi lan ve quê, doc trien dê hoa nhãn trang xóa, huong thom ngào ngat.

Chot nho, gio này nguoi quê tôi dang tray nhãn…

Cách phân biet nhãn long Hung Yên và nhãn Trung Quoc:

- Quan sát ky: nhãn Trung Quoc do van chuyen xa nên phai dùng chat bao quan, mã sáng, nhat màu, vo mong. Dac biet, lá nhãn Trung Quoc có rat ít hoac bi héo, ban lá to hon; qua nhãn chi tuoi trong thoi gian ngan, sau dó thâm lai. Còn nhãn Hung Yên thuong có vo hoi dày, gai, mã vàng sam hon (nhu màu dong), de duoc lâu hon.
- Nem thu: nhãn Hung Yên cùi dày, an có vi thom, không nhieu nuoc, khá giòn và vi ngot sac dac trung.
- Ngoài ra, viec phân biet còn có the can cu vào giá bán. Giá cua nhãn long thuong dat hon nhieu so voi các loai nhãn khác trên thi truong (trên 50.000 dong/kg).

Nhung dòng tin khác
>> Mênh mông ho Da Mi - Hàm Thuan
>>
Ban nên mua gì khi den Italia?
>> 5 dia diem lanh nhat the gioi
>>
Gà nau dông
>> Nhung thang canh không the bo qua o Utrecht

Hãy chia se hình anh du lich cua ban tai dia chi [email protected] de Ban biên tap www.dulich4phuong.net dang tai lên Cong thông tin So tay du lich và khám phá cho dông dao ban doc duoc tham khao và chia se nhung cam xúc cua chính mình.

Mùa nhãn quê tôi

Sáng đầu tháng 8 chợt nhận ra trời bắt đầu se lạnh, Hà Nội đang vào thu. Lại nhớ mỗi độ trời dịu mát thế này, ở quê hối hả vụ thu hoạch nhãn…
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá