Chìm nổi chợ Bến Thành

Chợ Bến Thành là một trong những biểu tượng, hình ảnh độc đáo của thành phố Hồ Chí Minh. Ít ai biết rằng, chợ có một lịch sử khá thăng trầm với những biến cố của vùng đất Sài Gòn - Gia Định xưa.


>>> Bến Nhà Rồng - Nơi bắt đầu hành trình cứu nước
>>> Trở lại quá khứ
>>> Khám phá chợ đêm Bến Thành
>
>> Du hí Sài Gòn qua những khung hình xưa

Chợ xưa tọa lạc trên phần đất thuộc huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định. Vào khoảng đầu thế kỷ 17, khi người Việt đến lập cư ở vùng đất phương Nam thì Sài Gòn cũng trở thành nơi phố chợ đông đúc, náo nhiệt nhất Nam Kỳ. Và ở khu vực dọc bờ sông Bến Nghé, cạnh thành Gia Định (bấy giờ là thành Quy, còn gọi là thành Bát Quái) hình thành một khu chợ nhỏ rất sầm uất, xây bằng gạch, sườn gỗ, mái tranh… Nhiều học giả cho rằng, do nằm cạnh bến sông và thành cổ nên ngay từ đầu, chợ đã được gọi là Bến Thành.

Sử cũ mô tả về chợ như sau: "Phố chợ nhà cửa trù mật ở dọc theo bến sông. Chỗ đầu bến này có lệ đến đầu mùa xuân gặp ngày tế mạ, có thao diễn thủy binh, nơi bến có đò ngang chở khách buôn ngoài biển lên. Đầu phố phía Bắc là ngòi Sa Ngư, có gác cầu ván bắc ngang qua, hai bên nách cầu có dãy phố ngói, tụ tập trăm thứ hàng hóa, dọc bến sông ghe buôn lớn nhỏ đến đậu nối liền".

dulich4phuong.net  Chim noi cho Ben Thanh

Thời ấy, đất Gia Định là một vùng nông nghiệp trù phú nên chợ Bến Thành đầy hàng hóa như: gạo, cá khô, tôm khô, cau, đường... bán ra để mua tơ lụa, quả thô, nhang, quạt, trà, đồ sành sứ, thuốc uống, dược thảo... từ nước ngoài mang đến. Tuy nhiên, sau cuộc nổi loạn của Lê Văn Khôi (1833-1835), thành Quy bị triệt hạ, phố chợ Bến Thành cũng không còn sầm uất như trước.

Trước khi Pháp đánh chiếm Gia Định, khu vực xung quanh thành Gia Định (bấy giờ là thành Phụng) mới chỉ có 100 ngàn dân và chợ Bến Thành vẫn là nơi đông đúc nhất. Cạnh khu chợ, dọc theo bờ sông Bến Nghé, các ghe thương thuyền thường đậu chen chúc nhau, tạo thành một thành phố nổi trên mặt nước. Tuy nhiên, khi ấy khu họp chợ trên bến mới chỉ là một dãy nhà trống lợp ngói.

Tháng 2/1859, Pháp chiếm thành Gia Định và hai ngày sau, thành phố bị thiêu rụi và chợ Bến Thành cũng cùng chung số phận. Năm 1860, người Pháp cho cho xây cất lại chợ Bến Thành trên nền chợ cũ. Chợ được xây bằng cột gạch, sườn gỗ, và lợp lá. Tháng 7/1870, chợ bị cháy và được xây lại bằng cột gạch, sườn gỗ, lợp ngói, có 5 gian.

Lúc này, chợ nằm bên bờ phía Nam của một con kênh rộng chạy đến trước cửa tòa nhà nay là trụ sở của Ủy ban Nhân dân thành phố, được gọi là Kinh Lớn. Dọc bờ kênh là một con đường, người Pháp đặt tên là Charner, người Việt gọi là Quảng Đông, bởi có nhiều người Quảng Đông làm ăn buôn bán ờ đây. Bờ kênh bênh kia là đường Rigault de Genouilly.

Chợ Bến Thành nằm tại vị trí hợp lưu của hai tuyến đường thủy là Kinh Lớn và rạch Cầu Sấu (nay là đường Hàm Nghi), ghe thuyền có thể cập bến và đổ người lên chợ bất cứ ở phía bên này hay bên kia. Còn người bên đất liền muốn qua chợ thì có thể đi qua những chiếc cầu gỗ xinh xắn bắc qua các con kênh, do đó chợ Bến Thành luôn luôn nhộn nhịp. Đến năm 1887-1888, Pháp cho lấp Kinh Lớn làm đường, tức là đường Nguyễn Huệ ngày nay.

dulich4phuong.net  Chim noi cho Ben Thanh

Đến năm 1892, rạch Cầu Sấu cũng được lấp lại để làm được. Khu vực chợ Bến Thành càng trở nên đông đúc và phồn thịnh hơn. Tuy nhiên, khoảng giữa năm 1911, ngôi chợ trở nên cũ kỹ và lâm vào tình trạng có thể bị sụp đổ. Để tránh tai họa, người ta phải phá chợ, chỉ còn gian hàng thịt, vì mái tôn nhẹ, nên chưa bị phá. Đồng thời, người Pháp cũng lựa chọn một địa điểm để xây cất một khu chợ mới lớn hơn để phục vụ nhu cầu buôn bán sầm uất ngày càng phát triển. Địa điểm được lựa chọn nằm gần ga xe lửa Mỹ Tho (nay là Bến xe Sài Gòn), tức là địa điểm chợ Bến Thành ngày nay.

Địa điểm mà chợ Bến Thành ngày nay tọa lạc, trước kia là một cái ao, gọi là ao Borese. Năm 1912, Pháp lấp ao Boresse, xây chợ mới. Ngày 28/3/1914, khánh thành chợ mới. Chợ Bến Thành xưa trở thành chợ Cũ, còn Chợ Bến Thành mới được gọi là chợ Mới Sài Gòn. Ngày khánh thành chợ có khoảng 100.000 người tham dự, có cả dân từ các tỉnh đổ về. Cuộc lễ diễn ra trong ba ngày 28, 29 và 30 tháng 3 năm 1914 với pháo bông, xe hoa. Hai con đường bên hông chợ mãi đến năm 1940 còn là bến xe đò miền Đông và miền Tây.

Sau ngày giải phóng năm 1975, chợ Bến thành được sắp xếp và cải tạo lại. Năm 1985, chợ được sửa lại hoàn toàn nhưng vẫn giữ dáng vẻ chợ xưa. Cửa chính của chợ có một tháp đồng hồ 3 mặt. Hai bên tả hữu có 3 nóc nhà chợ lợp ngói. Chợ có 4 cửa: Đông, Tây, Nam, Bắc mở ra 4 đường Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Lê Lợi, Lê Thánh Tôn.

Chợ có hơn 3.000 sạp hàng, bán sỉ, bán lẻ đủ các loại hàng hóa, từ thực phẩm vật dụng hàng ngày đến những hàng xa xỉ phẩm… Các tiểu thương ở chợ Bến Thành ngày nay không còn mang hình ảnh những phụ nữ cần cù, lam lũ, chịu thương chịu khó như trước đây nữa  mà đều là những nhà kinh doanh thực thụ. Họ trẻ trung, xinh đẹp, ăn mặc thời thượng và đặc biệt là nói ngoại ngữ rất lưu loát, từ Anh, Hoa, Nhật, Hàn, Pháp, Đức...

Những dòng tin khác:
>> Nổi bật vẻ đẹp Kuta
>> Bà Nà - ' nàng tiên xanh' quyến rũ
>> Độc đáo lễ hội đua bò
>> Thăm khu chợ nổi Damnoen Saduak ở Thái Lan
>>
Chợ nổi Cái Bè

Hãy chia sẻ hình ảnh du lịch của bạn tại địa chỉ info@dulich4phuong.net để Ban biên tập www.dulich4phuong.net đăng tải lên Cổng thông tin Sổ tay du lịch và khám phá cho đông đảo bạn đọc được tham khảo và chia sẻ những cảm xúc của chính mình.








Chim noi cho Ben Thanh


Cho Ben Thành là mot trong nhung bieu tuong, hình anh doc dáo cua thành pho Ho Chí Minh. Ít ai biet rang, cho có mot lich su khá thang tram voi nhung bien co cua vùng dat Sài Gòn - Gia Dinh xua.


>>> Ben Nhà Rong - Noi bat dau hành trình cuu nuoc
>>> Tro lai quá khu
>>> Khám phá cho dêm Ben Thành
>
>> Du hí Sài Gòn qua nhung khung hình xua

Cho xua toa lac trên phan dat thuoc huyen Bình Duong, phu Tân Bình, tinh Gia Dinh. Vào khoang dau the ky 17, khi nguoi Viet den lap cu o vùng dat phuong Nam thì Sài Gòn cung tro thành noi pho cho dông dúc, náo nhiet nhat Nam Ky. Và o khu vuc doc bo sông Ben Nghé, canh thành Gia Dinh (bay gio là thành Quy, còn goi là thành Bát Quái) hình thành mot khu cho nho rat sam uat, xây bang gach, suon go, mái tranh… Nhieu hoc gia cho rang, do nam canh ben sông và thành co nên ngay tu dau, cho dã duoc goi là Ben Thành.

Su cu mô ta ve cho nhu sau: "Pho cho nhà cua trù mat o doc theo ben sông. Cho dau ben này có le den dau mùa xuân gap ngày te ma, có thao dien thuy binh, noi ben có dò ngang cho khách buôn ngoài bien lên. Dau pho phía Bac là ngòi Sa Ngu, có gác cau ván bac ngang qua, hai bên nách cau có dãy pho ngói, tu tap tram thu hàng hóa, doc ben sông ghe buôn lon nho den dau noi lien".

dulich4phuong.net  Chim noi cho Ben Thanh

Thoi ay, dat Gia Dinh là mot vùng nông nghiep trù phú nên cho Ben Thành day hàng hóa nhu: gao, cá khô, tôm khô, cau, duong... bán ra de mua to lua, qua thô, nhang, quat, trà, do sành su, thuoc uong, duoc thao... tu nuoc ngoài mang den. Tuy nhiên, sau cuoc noi loan cua Lê Van Khôi (1833-1835), thành Quy bi triet ha, pho cho Ben Thành cung không còn sam uat nhu truoc.

Truoc khi Pháp dánh chiem Gia Dinh, khu vuc xung quanh thành Gia Dinh (bay gio là thành Phung) moi chi có 100 ngàn dân và cho Ben Thành van là noi dông dúc nhat. Canh khu cho, doc theo bo sông Ben Nghé, các ghe thuong thuyen thuong dau chen chúc nhau, tao thành mot thành pho noi trên mat nuoc. Tuy nhiên, khi ay khu hop cho trên ben moi chi là mot dãy nhà trong lop ngói.

Tháng 2/1859, Pháp chiem thành Gia Dinh và hai ngày sau, thành pho bi thiêu rui và cho Ben Thành cung cùng chung so phan. Nam 1860, nguoi Pháp cho cho xây cat lai cho Ben Thành trên nen cho cu. Cho duoc xây bang cot gach, suon go, và lop lá. Tháng 7/1870, cho bi cháy và duoc xây lai bang cot gach, suon go, lop ngói, có 5 gian.

Lúc này, cho nam bên bo phía Nam cua mot con kênh rong chay den truoc cua tòa nhà nay là tru so cua Uy ban Nhân dân thành pho, duoc goi là Kinh Lon. Doc bo kênh là mot con duong, nguoi Pháp dat tên là Charner, nguoi Viet goi là Quang Dông, boi có nhieu nguoi Quang Dông làm an buôn bán o dây. Bo kênh bênh kia là duong Rigault de Genouilly.

Cho Ben Thành nam tai vi trí hop luu cua hai tuyen duong thuy là Kinh Lon và rach Cau Sau (nay là duong Hàm Nghi), ghe thuyen có the cap ben và do nguoi lên cho bat cu o phía bên này hay bên kia. Còn nguoi bên dat lien muon qua cho thì có the di qua nhung chiec cau go xinh xan bac qua các con kênh, do dó cho Ben Thành luôn luôn nhon nhip. Den nam 1887-1888, Pháp cho lap Kinh Lon làm duong, tuc là duong Nguyen Hue ngày nay.

dulich4phuong.net  Chim noi cho Ben Thanh

Den nam 1892, rach Cau Sau cung duoc lap lai de làm duoc. Khu vuc cho Ben Thành càng tro nên dông dúc và phon thinh hon. Tuy nhiên, khoang giua nam 1911, ngôi cho tro nên cu ky và lâm vào tình trang có the bi sup do. De tránh tai hoa, nguoi ta phai phá cho, chi còn gian hàng thit, vì mái tôn nhe, nên chua bi phá. Dong thoi, nguoi Pháp cung lua chon mot dia diem de xây cat mot khu cho moi lon hon de phuc vu nhu cau buôn bán sam uat ngày càng phát trien. Dia diem duoc lua chon nam gan ga xe lua My Tho (nay là Ben xe Sài Gòn), tuc là dia diem cho Ben Thành ngày nay.

Dia diem mà cho Ben Thành ngày nay toa lac, truoc kia là mot cái ao, goi là ao Borese. Nam 1912, Pháp lap ao Boresse, xây cho moi. Ngày 28/3/1914, khánh thành cho moi. Cho Ben Thành xua tro thành cho Cu, còn Cho Ben Thành moi duoc goi là cho Moi Sài Gòn. Ngày khánh thành cho có khoang 100.000 nguoi tham du, có ca dân tu các tinh do ve. Cuoc le dien ra trong ba ngày 28, 29 và 30 tháng 3 nam 1914 voi pháo bông, xe hoa. Hai con duong bên hông cho mãi den nam 1940 còn là ben xe dò mien Dông và mien Tây.

Sau ngày giai phóng nam 1975, cho Ben thành duoc sap xep và cai tao lai. Nam 1985, cho duoc sua lai hoàn toàn nhung van giu dáng ve cho xua. Cua chính cua cho có mot tháp dong ho 3 mat. Hai bên ta huu có 3 nóc nhà cho lop ngói. Cho có 4 cua: Dông, Tây, Nam, Bac mo ra 4 duong Phan Boi Châu, Phan Chu Trinh, Lê Loi, Lê Thánh Tôn.

Cho có hon 3.000 sap hàng, bán si, bán le du các loai hàng hóa, tu thuc pham vat dung hàng ngày den nhung hàng xa xi pham… Các tieu thuong o cho Ben Thành ngày nay không còn mang hình anh nhung phu nu can cù, lam lu, chiu thuong chiu khó nhu truoc dây nua  mà deu là nhung nhà kinh doanh thuc thu. Ho tre trung, xinh dep, an mac thoi thuong và dac biet là nói ngoai ngu rat luu loát, tu Anh, Hoa, Nhat, Hàn, Pháp, Duc...

Nhung dòng tin khác:
>> Noi bat ve dep Kuta
>> Bà Nà - ' nàng tiên xanh' quyen ru
>> Doc dáo le hoi dua bò
>> Tham khu cho noi Damnoen Saduak o Thái Lan
>>
Cho noi Cái Bè

Hãy chia se hình anh du lich cua ban tai dia chi info@dulich4phuong.net de Ban biên tap www.dulich4phuong.net dang tai lên Cong thông tin So tay du lich và khám phá cho dông dao ban doc duoc tham khao và chia se nhung cam xúc cua chính mình.

Chìm nổi chợ Bến Thành

Chợ Bến Thành là một trong những biểu tượng, hình ảnh độc đáo của thành phố Hồ Chí Minh. Ít ai biết rằng, chợ có một lịch sử khá thăng trầm với những biến cố của vùng đất Sài Gòn - Gia Định xưa.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá