Làng Sông giữa đồng xanh

Thoạt nghe cái tên Làng Sông, hẳn bạn sẽ nghĩ ngay tới một ngôi làng nằm bên dòng sông thơ mộng, êm đềm? Kỳ thực đây là chủng viện nằm giữa màu xanh non ruộng đồng vùng Phước Sơn.


dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Tiểu chủng viện Làng Sông nằm giữa một cánh đồng lúa xanh non,
trên một gò đất khá cao xã Phước Sơn

Một chuyện khá hi hữu là khi trùng tu dòng chữ trên cổng, người ta đã sửa lại theo cách phát âm của người địa phương, chữ “Làng” chuyển thành “Lòng”, và hệ quả đến nay cái tên tiểu chủng viện Lòng Sông vẫn được nhiều người quen gọi. Trong bài viết này, xin được gọi đúng tên: tiểu chủng viện Làng Sông Quy Nhơn.

Men theo con đường bêtông từ ngã ba thôn Tân Thuận, xã Phước Thuận khoảng 3km, chúng tôi đặt chân tới cánh đồng lúa rộng mênh mông của xã Phước Sơn. Nổi bật giữa màu xanh non lá mạ là những lùm cây cổ thụ ôm trọn kiến trúc chủng viện Làng Sông. Ấn tượng phía trước cổng là một con đường uốn cong như sừng trâu. Nếu đứng từ trên cao, du khách có thể tưởng tượng đến hình của một chiếc mỏ neo hay một cây đinh ba sừng sững và uy nghiêm do tạo hóa ban tặng.

Dòng chữ “Tiểu chủng viện” nằm chót vót trên cánh cổng đã nhuốm màu thời gian như vật chứng sót lại sau những thăng trầm, hưng thịnh của một “ngôi trường” từng đào tạo các chủng sinh và tu sĩ Công giáo.

Sau cánh cổng là hai hàng cây sao xanh mướt, vườn cỏ lau ngút ngàn dẫn lối tới một nhà thờ trang hoàng với lối kiến trúc Bồ Đào Nha. Một điều lạ là chính người dân Phước Sơn cũng không rõ khu thánh đường này được xây dựng từ khi nào. Manh mối duy nhất từ sử liệu Giáo phận ghi lại “Ngày 14-1-1964, chủng viện Làng Sông đã tổ chức lễ kỷ niệm 100 năm thành lập”.  

Tuy nhiên, lại có sử liệu cho rằng năm 1850 hai chủng viện Làng Sông và Mương Lở (Bình Định) đã có 60 chủng sinh. Như vậy, tính đến nay chủng viện Làng Sông ít nhất đã trên 160 năm lịch sử.

Đúng tính chất một chủng viện, nằm đối xứng với thánh đường là hai tòa nhà xưa dành cho các tu sinh. Cả khu chủng viện nằm giữa một gò cao với gần 30 cây sao xanh cổ thụ đã tạo nên không gian trầm mặc, cổ tích. Chính diện thánh đường mang đậm kiến trúc Gothic với những khung ô đối xứng, các bông gió trang trí và những hoa văn họa tiết, cổng vòm nhọn đậm lối kiến trúc thánh đường. Trải qua hơn 160 năm, tiểu chủng viện Làng Sông vẫn gần như còn nguyên vẹn với những cầu thang gỗ, khung cửa được điêu khắc tỉ mỉ và đẹp mắt.

Dãy nhà chủng sinh được xây dựng theo lối kiến trúc kiểu Pháp, tường phủ vôi vàng, khu hành lang thăm thẳm và những hàng cột tăm tắp, cửa vòm cách điệu ở bancông. Thú vị hơn khi phía trước dãy nhà là những tán lá sao và khu vườn cỏ lau đong đưa theo gió.

Năm 1983, chủng viện Làng Sông ngừng hoạt động, nhưng ngày nay vẫn còn những tu sĩ trông coi thánh đường và săn sóc vườn cây, thảm cỏ. Nhờ vậy, tổng thể khu kiến trúc cổ này không hề có sự hoang tàn, trái lại còn nguyên vẹn, ngăn nắp và sạch sẽ.

Những buổi chiều về, khi mặt trời dần tắt nắng, du khách có thể dạo bộ, nghỉ ngơi để đôi chân và bàn tay cảm nhận dấu tích trăm năm từ những bờ tường sẫm màu gạch cổ, những đường nét hoa văn chạm trổ trên cánh cửa gỗ hay những bậc thang lên lầu tĩnh mịch…

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Toàn cảnh con đường và mặt trước tiểu chủng viện Làng Sông
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Con đường cong cong hữu tình dẫn vào chủng viện
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Hàng cây sao xanh thẳm dẫn lối vào chính diện thánh đường Làng Sông
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Có cả thảy 14 cây sao đối xứng, dẫn lối từ cổng đến thánh đường Làng Sông
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Chính diện nhà thờ Làng Sông mang đậm lối kiến trúc Bồ Đào Nha
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Cầu thang gỗ dẫn lên lầu 2 nhà thờ
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Chính diện thánh đường mang đậm kiến trúc Gothic với những khung ô đối xứng,
các bông gió trang trí và những hoa văn họa tiết, vòm mái
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Khu vườn cỏ lau ngút ngàn và hàng cây sao xanh thẳm của chủng viện

Trong tác phẩm Xứ đàng Trong năm 1621, nhà truyền giáo người Ý Cristophoro Borri kể lại chuyện ông được viên quan trấn thủ Quy Nhơn hỗ trợ xây dựng những nhà thờ để truyền đạo. Từ đó, những công trình kiến trúc mang đậm phong cách châu Âu đã có mặt rất sớm ở mạn Đông Tuy Phước. Và tiểu chủng viện Làng Sông, xã Phước Sơn, huyện Tuy Phước, Bình Định là công trình nhiều tuổi và nguyên vẹn nhất tồn tại đến nay.







Lang Song giua dong xanh


Thoat nghe cái tên Làng Sông, han ban se nghi ngay toi mot ngôi làng nam bên dòng sông tho mong, êm dem? Ky thuc dây là chung vien nam giua màu xanh non ruong dong vùng Phuoc Son.


dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Tieu chung vien Làng Sông nam giua mot cánh dong lúa xanh non,
trên mot gò dat khá cao xã Phuoc Son

Mot chuyen khá hi huu là khi trùng tu dòng chu trên cong, nguoi ta dã sua lai theo cách phát âm cua nguoi dia phuong, chu “Làng” chuyen thành “Lòng”, và he qua den nay cái tên tieu chung vien Lòng Sông van duoc nhieu nguoi quen goi. Trong bài viet này, xin duoc goi dúng tên: tieu chung vien Làng Sông Quy Nhon.

Men theo con duong bêtông tu ngã ba thôn Tân Thuan, xã Phuoc Thuan khoang 3km, chúng tôi dat chân toi cánh dong lúa rong mênh mông cua xã Phuoc Son. Noi bat giua màu xanh non lá ma là nhung lùm cây co thu ôm tron kien trúc chung vien Làng Sông. An tuong phía truoc cong là mot con duong uon cong nhu sung trâu. Neu dung tu trên cao, du khách có the tuong tuong den hình cua mot chiec mo neo hay mot cây dinh ba sung sung và uy nghiêm do tao hóa ban tang.

Dòng chu “Tieu chung vien” nam chót vót trên cánh cong dã nhuom màu thoi gian nhu vat chung sót lai sau nhung thang tram, hung thinh cua mot “ngôi truong” tung dào tao các chung sinh và tu si Công giáo.

Sau cánh cong là hai hàng cây sao xanh muot, vuon co lau ngút ngàn dan loi toi mot nhà tho trang hoàng voi loi kien trúc Bo Dào Nha. Mot dieu la là chính nguoi dân Phuoc Son cung không rõ khu thánh duong này duoc xây dung tu khi nào. Manh moi duy nhat tu su lieu Giáo phan ghi lai “Ngày 14-1-1964, chung vien Làng Sông dã to chuc le ky niem 100 nam thành lap”.  

Tuy nhiên, lai có su lieu cho rang nam 1850 hai chung vien Làng Sông và Muong Lo (Bình Dinh) dã có 60 chung sinh. Nhu vay, tính den nay chung vien Làng Sông ít nhat dã trên 160 nam lich su.

Dúng tính chat mot chung vien, nam doi xung voi thánh duong là hai tòa nhà xua dành cho các tu sinh. Ca khu chung vien nam giua mot gò cao voi gan 30 cây sao xanh co thu dã tao nên không gian tram mac, co tích. Chính dien thánh duong mang dam kien trúc Gothic voi nhung khung ô doi xung, các bông gió trang trí và nhung hoa van hoa tiet, cong vòm nhon dam loi kien trúc thánh duong. Trai qua hon 160 nam, tieu chung vien Làng Sông van gan nhu còn nguyên ven voi nhung cau thang go, khung cua duoc diêu khac ti mi và dep mat.

Dãy nhà chung sinh duoc xây dung theo loi kien trúc kieu Pháp, tuong phu vôi vàng, khu hành lang tham tham và nhung hàng cot tam tap, cua vòm cách dieu o bancông. Thú vi hon khi phía truoc dãy nhà là nhung tán lá sao và khu vuon co lau dong dua theo gió.

Nam 1983, chung vien Làng Sông ngung hoat dong, nhung ngày nay van còn nhung tu si trông coi thánh duong và san sóc vuon cây, tham co. Nho vay, tong the khu kien trúc co này không he có su hoang tàn, trái lai còn nguyên ven, ngan nap và sach se.

Nhung buoi chieu ve, khi mat troi dan tat nang, du khách có the dao bo, nghi ngoi de dôi chân và bàn tay cam nhan dau tích tram nam tu nhung bo tuong sam màu gach co, nhung duong nét hoa van cham tro trên cánh cua go hay nhung bac thang lên lau tinh mich…

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Toàn canh con duong và mat truoc tieu chung vien Làng Sông
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Con duong cong cong huu tình dan vào chung vien
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Hàng cây sao xanh tham dan loi vào chính dien thánh duong Làng Sông
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Có ca thay 14 cây sao doi xung, dan loi tu cong den thánh duong Làng Sông
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Chính dien nhà tho Làng Sông mang dam loi kien trúc Bo Dào Nha
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Cau thang go dan lên lau 2 nhà tho
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Chính dien thánh duong mang dam kien trúc Gothic voi nhung khung ô doi xung,
các bông gió trang trí và nhung hoa van hoa tiet, vòm mái
 

dulich4phuong.net  Con Dao  thien duong nghi duong va kham pha thien nhien
Khu vuon co lau ngút ngàn và hàng cây sao xanh tham cua chung vien

Trong tác pham Xu dàng Trong nam 1621, nhà truyen giáo nguoi Ý Cristophoro Borri ke lai chuyen ông duoc viên quan tran thu Quy Nhon ho tro xây dung nhung nhà tho de truyen dao. Tu dó, nhung công trình kien trúc mang dam phong cách châu Âu dã có mat rat som o man Dông Tuy Phuoc. Và tieu chung vien Làng Sông, xã Phuoc Son, huyen Tuy Phuoc, Bình Dinh là công trình nhieu tuoi và nguyên ven nhat ton tai den nay.

Làng Sông giữa đồng xanh

Thoạt nghe cái tên Làng Sông, hẳn bạn sẽ nghĩ ngay tới một ngôi làng nằm bên dòng sông thơ mộng, êm đềm? Kỳ thực đây là chủng viện nằm giữa màu xanh non ruộng đồng vùng Phước Sơn.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá