Mặn mà Smorrebrod

Mặn mà Smorrebrod


Mặn mà Smorrebrod 

Cắn một miếng smorrebord, vị giác tiếp xúc với lớp bánh lúa mạch dẻo mềm có phết bơ, lớp jambon mỏng và dai, lớp rau thơm giòn mát rượi để lại vị hơi the the trong cổ họng, và lớp thạch mặn tan trong miệng một cảm giác lạ rất khó diễn tả.

Ai đã từng đến các nước Bắc Âu hẳn biết cá trích đóng một vai trò rất quan trọng trong ẩm thực vùng Scandinavia, nhưng chỉ ở Đan Mạch cá trích mới được phát triển thành món sushi độc đáo: cá trích tươi thái mỏng ướp gia vị cùng một loại sốt làm từ kem tươi, bơ, lòng đỏ trứng và rau thơm băm nhuyễn, đặt lên lớp bánh lúa mạch, một sự kết hợp hoàn hảo giữa smorrebrod Đan Mạch và sushi Nhật. Tuỳ theo mùa, có thể thay cá trích bằng cá tuyết, cá bơn... để làm món sushi.

Mặn mà Smorrebrod

Smorrebrod tạm dịch ra tiếng Việt là bánh phết bơ, nhưng thật ra món bánh này không chỉ có bơ mà còn được phủ lên trên tôm xốt đỏ hồng, patê gan béo ngậy, thịt jambon mềm mại nuột nà, cá trích xông khói thơm phức, thịt heo quay nguyên mỡ và da giòn tan, cả trứng cá caviar...tuỳ ý thích của khách. Smorrebrod là món ăn trưa hàng ngày của người Đan Mạch cũng như phở là món điểm tâm của người Việt, một món ăn kinh điển mà người địa phương cũng như khách nước ngoài đều ưa chuộng.

Được biết đến trên thế giới dưới cái tên bánh sandwich mở - vì chỉ có một lớp bánh bên dưới chứ không kẹp nhân giữa hai lớp bánh như ở các nước khác, smorrebrod có nguồn gốc từ thế kỷ 19, khi bữa trưa là bữa ăn chính trong ngày của nông dân Đan Mạch. Sau khi ăn xong, họ thường lấy bánh mì quệt những gì còn sót lại trên đĩa cho kỳ sạch rồi ăn nốt. Dần dà về sau, những thứ còn sót trên đĩa được đặt lên trên lớp bánh - và từ đó món bánh sandwich mở ra đời. Smorredrod cũng phổ biến ở Na Uy, di sản của thời kì Đan Mạch thống trị Na Uy vào thế kỷ 19.

Mặn mà Smorrebrod

Đâu đâu cũng có smorrebrod

Trên những đường phố Capenhagen, đâu đâu cũng thấy những tiệm smorrebrod trưng bầy bánh mới làm còn nóng hổi đặt trong quầy kính thật hấp dẫn. Khác với những loại bánh sandwich làm từ bột mì, lớp bánh smorrebrod làm từ bột lúa mạch màu nâu được đầu bếp địa phương ưa chuộng vì nhờ đó mà bánh không bở, dễ cắt thành từng miếng thật mỏng. Nổi tiếng nhất ở đây chắc chắn là Ida Davidsen, nhà hàng được nhắc tới trong cuốn sách nêu trên, thế hệ chủ nhân ngày nay đã là con cháu đời thứ năm của Oskar Davidsen, người sáng lập nhà hàng năm 1888. Nhờ những ý tưởng sáng tạo qua năm thế hệ, thực đơn ở đây đã dài tới hơn...2km (được ghi vào sách kỷ lục Guiness - thực đơn dài nhất thế giới), liệt kê hơn 250 loại smorrebrod khác nhau. Tuy phát triển nhiều so với thời mới mở, những chiếc bánh ở đây vẫn giữ nguyên công thức gia truyền của Oskar vốn làm mê mẩn những khách hàng quen, trong đó có nữ hoàng Đan Mạch.

Smorrebrod ở Ida Davidsen đắt hơn nhiều so với những quán trên các con phố Copenhagen muôn màu, nhưng đó không phải là lí do chính khiến tôi quyết định không đến Ida mà vì tôi muốn nếm món này như những người địa phương bình thường, không như những thương gia Copenhagen sang trọng hay những du khách nước ngoài giàu có muốn tìm tới một địa điểm nổi tiếng thế giới cho biết. Tôi muốn thưởng thức smorrebrod như những cô cậu sinh viên Copenhagen buổi sàng ghé mua bánh ở một tiệm bánh quen bên đường để ăn giữa hai buổi học, như nhân viên văn phòng buổi trưa rủ nhau ngồi ăn và tán gẫu trong một quán nhỏ, bàn ghế hẹp và không gian thơm mùi bánh nướng, như các gia đình dân địa phương chủ nhật dẫn con đi chơi công viên, mua cho mỗi đứa bé một chiếc smorrebrod vừa đi vừa gặm.

 

Mặn mà Smorrebrod

Ngon lành smorrebrod

Đó là một nhà hàng nhỏ ở khu phố Chisttianshavn yên tĩnh, thuyền bè đậu im lìm trên những con kênh uốn quanh. Chúng tôi chọn bàn cạnh bếp, cửa sổ nhìn ra cảng thuyền buồm và những ngôi nhà cổ xinh đẹp sơn màu pastel tươi tắn. Anh phục vụ mang ra một bảng thực đơn viết tay toàn tiếng Đan Mạch, rồi kiên nhẫn dịch từng món cho chúng tôi (may mà ở đây chỉ có khoảng mười loại smorrebrod). Thú thật loại nào nghe cũng làm tôi... ứa nước miếng khi nghe giải thích: Cái này ăn với thịt heo đút lò, mới vừa làm xong còn nóng, da béo giòn, cái này làm với cá trích ướp gia vị, giống như lúc trước ngư dân thường ăn, cái này làm với đuôi tôm đỏ hấp bơ phủ sốt mayonnaise vắt chanh và rau thì là... Sau một hồi lưỡng lự, tôi chọn món bánh trộn jambon và rau thơm.

Đĩa bánh dọn ra trông thật ngon mắt. Bên trên lớp bánh nâu là những miếng jambon mỏng lớn bằng bàn tay, thoảng nhẹ mùi khói đậm đà. Lát thịt mềm mại có khoanh màu hồng nhạt xen khoanh trắng, bọc bên ngoài là lớp da mỏng vừa dai vừa giòn sần sật ngon miệng, trên rải các thứ rau thơm tôi chưa thấy lần nào, hương vị thanh thanh. Và đặc biệt hơn cả, trên mặt bánh là một lớp thạch màu đen trong suốt na ná như sương sáo ở xứ mình xắt quân cờ, không biết được làm từ nguyên liệu gì mà vị mằn mặn và ngon không thể tả!

Cắn một miếng smorrebrod, vị giác tiếp xúc với lớp bánh lúa mạch dẻo mềm có phết bơ, lớp jambon mỏng và dai, lớp rau thơm giòn mát rượi để lại vị hơi the the trong cổ họng, và lớp thạch mặn tan trong miệng một cảm giác lạ rất khó diễn tả. Khi gọi tính tiền tôi hỏi người phục vụ, anh chàng gãi đầu gãi tai không nghĩ ra từ tiếng Anh của món đó nên quay qua hỏi những khách ăn bàn bên cạnh. Một phụ nữ trung niên nhiệt tình cho chúng tôi biết lớp thạch ấy được làm từ gan và mỡ vịt nấu đông, là đặc sản của xứ này.

Mặn mà Smorrebrod

Những quán smorredrod ngon ở Copenhagen còn nhiều lắm. Quán Centrum Smorrebrod gần nhà ga trung tâm không có bàn ăn, những chiếc bánh phủ tôm sốt và trứng luộc xắt lát, hoặc thịt bò đút lò và hành tây tím xắt mỏng hoặc những khoanh thịt nguội salami kiểu Ý tròn đỏ au và cà chua bi...dành cho khách mua mang đi chuẩn bị cuộc hành trình tới những vùng đát khác hay cho khách vừa mới đến Copenhagen sau chuyến tàu dài. Quán Aamans ở quận Osterbro với nhiều món smorrebrod khác nhau: xúc xích, thịt lươn xông khói, tôm vùng biển Baltic, phi lê cá, rau ngâm giấm... tất cả đều được thao tác trước mặt khách.

Ngày cuối cùng ở Đan Mạch, tôi mua để mang theo ăn một chiếc smorrebrod ở tiệm Frederiksberg. Vì khoái hải sản, tôi chọn chiếc bánh phủ miếng phi lê cá bọc bột chiên vàng rộm và tôm luộc bóc vỏ cùng rau mùi xanh, trên phết một lớp sốt mayonnaise dày mà chỉ nhìn thôi đã cảm thấy béo ngậy, giá 33 krone, khoảng 100.000 đồng Việt Nam, rất rẻ so với vật giá Bắc Âu. Tôi mang hộp bánh đi trên xe buýt, trên metro, và cả trong thời gian ngồi chờ ở sân bay, quyết để dành về Anh ăn tối. Nhưng trên máy bay tôi đã không cưỡng lại được tính háu ăn. Chỉ riêng miếng philê cá khổng lồ tẩm bột chiên giòn rụm cũng đáng 33 krone rồi, chưa kể những con tôm nhỏ đỏ hồng và sốt mayonnaise được làm riêng tại quán mà thứ sốt mayonnaise ở các siêu thị chắc chắn không thể nào ngon béo như vậy được.

Mặn mà Smorrebrod

Bất chợt tôi nhìn quanh và nhận ra hơi... ác. Hầu hết hành khách trên chuyến bay của hãng hàng không SAS là người Đan Mạch, và trong lúc họ cắm cúi nhai những món nhàm chán được phục vụ trên chuyến bay, tôi lại hí hửng ăn món bánh quốc hồn quốc tuý Đan Mạch ấy ngay trước mặt họ!








Man ma Smorrebrod


Man ma Smorrebrod : Chia se cac kinh nghiem an, choi, dia diem, cung nhu cach thuc chuan bi cho chuyen di cua ban


Man ma Smorrebrod 

Can mot mieng smorrebord, vi giác tiep xúc voi lop bánh lúa mach deo mem có phet bo, lop jambon mong và dai, lop rau thom giòn mát ruoi de lai vi hoi the the trong co hong, và lop thach man tan trong mieng mot cam giác la rat khó dien ta.

Ai dã tung den các nuoc Bac Âu han biet cá trích dóng mot vai trò rat quan trong trong am thuc vùng Scandinavia, nhung chi o Dan Mach cá trích moi duoc phát trien thành món sushi doc dáo: cá trích tuoi thái mong uop gia vi cùng mot loai sot làm tu kem tuoi, bo, lòng do trung và rau thom bam nhuyen, dat lên lop bánh lúa mach, mot su ket hop hoàn hao giua smorrebrod Dan Mach và sushi Nhat. Tuy theo mùa, có the thay cá trích bang cá tuyet, cá bon... de làm món sushi.

Man ma Smorrebrod

Smorrebrod tam dich ra tieng Viet là bánh phet bo, nhung that ra món bánh này không chi có bo mà còn duoc phu lên trên tôm xot do hong, patê gan béo ngay, thit jambon mem mai nuot nà, cá trích xông khói thom phuc, thit heo quay nguyên mo và da giòn tan, ca trung cá caviar...tuy ý thích cua khách. Smorrebrod là món an trua hàng ngày cua nguoi Dan Mach cung nhu pho là món diem tâm cua nguoi Viet, mot món an kinh dien mà nguoi dia phuong cung nhu khách nuoc ngoài deu ua chuong.

Duoc biet den trên the gioi duoi cái tên bánh sandwich mo - vì chi có mot lop bánh bên duoi chu không kep nhân giua hai lop bánh nhu o các nuoc khác, smorrebrod có nguon goc tu the ky 19, khi bua trua là bua an chính trong ngày cua nông dân Dan Mach. Sau khi an xong, ho thuong lay bánh mì quet nhung gì còn sót lai trên dia cho ky sach roi an not. Dan dà ve sau, nhung thu còn sót trên dia duoc dat lên trên lop bánh - và tu dó món bánh sandwich mo ra doi. Smorredrod cung pho bien o Na Uy, di san cua thoi kì Dan Mach thong tri Na Uy vào the ky 19.

Man ma Smorrebrod

Dâu dâu cung có smorrebrod

Trên nhung duong pho Capenhagen, dâu dâu cung thay nhung tiem smorrebrod trung bay bánh moi làm còn nóng hoi dat trong quay kính that hap dan. Khác voi nhung loai bánh sandwich làm tu bot mì, lop bánh smorrebrod làm tu bot lúa mach màu nâu duoc dau bep dia phuong ua chuong vì nho dó mà bánh không bo, de cat thành tung mieng that mong. Noi tieng nhat o dây chac chan là Ida Davidsen, nhà hàng duoc nhac toi trong cuon sách nêu trên, the he chu nhân ngày nay dã là con cháu doi thu nam cua Oskar Davidsen, nguoi sáng lap nhà hàng nam 1888. Nho nhung ý tuong sáng tao qua nam the he, thuc don o dây dã dài toi hon...2km (duoc ghi vào sách ky luc Guiness - thuc don dài nhat the gioi), liet kê hon 250 loai smorrebrod khác nhau. Tuy phát trien nhieu so voi thoi moi mo, nhung chiec bánh o dây van giu nguyên công thuc gia truyen cua Oskar von làm mê man nhung khách hàng quen, trong dó có nu hoàng Dan Mach.

Smorrebrod o Ida Davidsen dat hon nhieu so voi nhung quán trên các con pho Copenhagen muôn màu, nhung dó không phai là lí do chính khien tôi quyet dinh không den Ida mà vì tôi muon nem món này nhu nhung nguoi dia phuong bình thuong, không nhu nhung thuong gia Copenhagen sang trong hay nhung du khách nuoc ngoài giàu có muon tìm toi mot dia diem noi tieng the gioi cho biet. Tôi muon thuong thuc smorrebrod nhu nhung cô cau sinh viên Copenhagen buoi sàng ghé mua bánh o mot tiem bánh quen bên duong de an giua hai buoi hoc, nhu nhân viên van phòng buoi trua ru nhau ngoi an và tán gau trong mot quán nho, bàn ghe hep và không gian thom mùi bánh nuong, nhu các gia dình dân dia phuong chu nhat dan con di choi công viên, mua cho moi dua bé mot chiec smorrebrod vua di vua gam.

 

Man ma Smorrebrod

Ngon lành smorrebrod

Dó là mot nhà hàng nho o khu pho Chisttianshavn yên tinh, thuyen bè dau im lìm trên nhung con kênh uon quanh. Chúng tôi chon bàn canh bep, cua so nhìn ra cang thuyen buom và nhung ngôi nhà co xinh dep son màu pastel tuoi tan. Anh phuc vu mang ra mot bang thuc don viet tay toàn tieng Dan Mach, roi kiên nhan dich tung món cho chúng tôi (may mà o dây chi có khoang muoi loai smorrebrod). Thú that loai nào nghe cung làm tôi... ua nuoc mieng khi nghe giai thích: Cái này an voi thit heo dút lò, moi vua làm xong còn nóng, da béo giòn, cái này làm voi cá trích uop gia vi, giong nhu lúc truoc ngu dân thuong an, cái này làm voi duôi tôm do hap bo phu sot mayonnaise vat chanh và rau thì là... Sau mot hoi luong lu, tôi chon món bánh tron jambon và rau thom.

Dia bánh don ra trông that ngon mat. Bên trên lop bánh nâu là nhung mieng jambon mong lon bang bàn tay, thoang nhe mùi khói dam dà. Lát thit mem mai có khoanh màu hong nhat xen khoanh trang, boc bên ngoài là lop da mong vua dai vua giòn san sat ngon mieng, trên rai các thu rau thom tôi chua thay lan nào, huong vi thanh thanh. Và dac biet hon ca, trên mat bánh là mot lop thach màu den trong suot na ná nhu suong sáo o xu mình xat quân co, không biet duoc làm tu nguyên lieu gì mà vi man man và ngon không the ta!

Can mot mieng smorrebrod, vi giác tiep xúc voi lop bánh lúa mach deo mem có phet bo, lop jambon mong và dai, lop rau thom giòn mát ruoi de lai vi hoi the the trong co hong, và lop thach man tan trong mieng mot cam giác la rat khó dien ta. Khi goi tính tien tôi hoi nguoi phuc vu, anh chàng gãi dau gãi tai không nghi ra tu tieng Anh cua món dó nên quay qua hoi nhung khách an bàn bên canh. Mot phu nu trung niên nhiet tình cho chúng tôi biet lop thach ay duoc làm tu gan và mo vit nau dông, là dac san cua xu này.

Man ma Smorrebrod

Nhung quán smorredrod ngon o Copenhagen còn nhieu lam. Quán Centrum Smorrebrod gan nhà ga trung tâm không có bàn an, nhung chiec bánh phu tôm sot và trung luoc xat lát, hoac thit bò dút lò và hành tây tím xat mong hoac nhung khoanh thit nguoi salami kieu Ý tròn do au và cà chua bi...dành cho khách mua mang di chuan bi cuoc hành trình toi nhung vùng dát khác hay cho khách vua moi den Copenhagen sau chuyen tàu dài. Quán Aamans o quan Osterbro voi nhieu món smorrebrod khác nhau: xúc xích, thit luon xông khói, tôm vùng bien Baltic, phi lê cá, rau ngâm giam... tat ca deu duoc thao tác truoc mat khách.

Ngày cuoi cùng o Dan Mach, tôi mua de mang theo an mot chiec smorrebrod o tiem Frederiksberg. Vì khoái hai san, tôi chon chiec bánh phu mieng phi lê cá boc bot chiên vàng rom và tôm luoc bóc vo cùng rau mùi xanh, trên phet mot lop sot mayonnaise dày mà chi nhìn thôi dã cam thay béo ngay, giá 33 krone, khoang 100.000 dong Viet Nam, rat re so voi vat giá Bac Âu. Tôi mang hop bánh di trên xe buýt, trên metro, và ca trong thoi gian ngoi cho o sân bay, quyet de dành ve Anh an toi. Nhung trên máy bay tôi dã không cuong lai duoc tính háu an. Chi riêng mieng philê cá khong lo tam bot chiên giòn rum cung dáng 33 krone roi, chua ke nhung con tôm nho do hong và sot mayonnaise duoc làm riêng tai quán mà thu sot mayonnaise o các siêu thi chac chan không the nào ngon béo nhu vay duoc.

Man ma Smorrebrod

Bat chot tôi nhìn quanh và nhan ra hoi... ác. Hau het hành khách trên chuyen bay cua hãng hàng không SAS là nguoi Dan Mach, và trong lúc ho cam cúi nhai nhung món nhàm chán duoc phuc vu trên chuyen bay, tôi lai hí hung an món bánh quoc hon quoc tuý Dan Mach ay ngay truoc mat ho!

Mặn mà Smorrebrod

Mặn mà Smorrebrod : Chia sẻ các kinh nghiệm ăn, chơi, địa điểm, cũng như cách thức chuẩn bị cho chuyến đi của bạn
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá