Khám phá hình khắc cổ trên đá ở Xín Mần

Các nhà khoa học mới tìm thấy những hình khắc cổ trên đá ở huyện Xín Mần, Hà Giang. Họ cho rằng, đây là những hình khắc được tạo tác qua nhiều thời kỳ, niên đại.


>> Công viên đá ở Côn Minh
>> 7 hòn đá kỳ lạ nhất của tự nhiên
>> Tuyết rơi trắng muốt vùng cao Hà Giang

Nghiên cứu những hình khắc thú vị này một lần nữa cho thấy, Hà Giang - tỉnh miền núi biên giới cực bắc của Tổ quốc là một vùng đất cổ, có bề dày lịch sử, diện mạo văn hoá mang sắc thái riêng, độc đáo.

Không cùng niên đại với các hình khắc cổ khác

Ở Việt Nam những dấu tích nghệ thuật tạo hình thời tiền sử tìm thấy khá ít. Trước đây, tại hang Đồng Nội tỉnh Hoà Bình, các nhà khảo cổ Pháp đã tìm thấy trên vách hang những hình khắc mang tính ước lệ về động vật và khuôn mặt người.

dulich4phuong.net  Kham pha hinh khac co tren da o Xin Man 
Di tích có hình khắc đá. Ảnh: Trình Năng Chung.

Theo một số nhà nghiên cứu, đó là những tác phẩm tạo hình sớm nhất ở nước ta hiện nay, thuộc giai đoạn sớm của thời đại đá mới, có tuổi cách nay gần 10.000 năm. Khi so sánh, kỹ thuật đục khắc ở Xín Mần thuần thục và tiến bộ hơn do vậy không thể xếp tương tương với Đồng Nội mà phải muộn hơn.

Năm 1925, học giả người Pháp V. Goloubew đã phát hiện được bãi đá cổ Sapa ở tỉnh Lào Cai. Sau này, các nhà khoa học đã nhận định khu chạm khắc cổ này có nhiều niên đại khác nhau từ thời Đông Sơn đến thế kỷ 18 và cả những niên đại mới đây nữa.

Khi so sánh nghệ thuật cổ Xín Mần với Nghệ thuật khắc trên bãi đá cổ Sapa thấy có một số điểm gần gũi trong phong cách tạo hình và mô tip đề tài thể hiện. Đó là những vạch khắc song song, hồi văn hình tròn, các lỗ vũm, biểu tượng sinh dục nữ…

Điều này cho thấy giữa chủ nhân bãi đá cổ Xín Mần và Sapa có mối liên hệ với nhau. Tuy nhiên giữa chúng cũng có những điểm khác nhau như ở Xín Mần không có những nét khắc uốn lượn phóng túng mang tính sơ đồ, hoặc hoạ tiết hoa văn hình dăm cối đá, hoặc những ô hình vuông khắc chìm như ở Sapa.

dulich4phuong.net  Kham pha hinh khac co tren da o Xin Man 
Ô hình vuông khắc chìm tìm thấy trong bãi đá Sapa. 

Ở Sapa chưa tìm thấy những vòng tròn đồng tâm bên trong có nhiều lỗ khoét, hoặc đồ án hình bàn chân người. Chính những khác biệt trên là cơ sở để thấy những hình khắc ở Xín Mần cổ xưa hơn hình khắc Sapa.

Cần có phương án bảo vệ, nghiên cứu

Mặc dù chưa xác định được chính xác chủ nhân các hình khắc, nhưng có thể thấy là chế độ mẫu hệ còn giữ vai trò quan trọng trong nhóm tộc người sáng tạo các hình khắc cổ Xín Mần, điều này thể hiện rất rõ qua biểu tượng sinh thực khí của nữ giới. Ngoài ra, các hình khắc không được tạo tác cùng thời, bằng chứng là có những hình khắc vẽ chồng lên nhau hoặc đan xen nhau.

 dulich4phuong.net  Kham pha hinh khac co tren da o Xin Man
Vết khắc hình bàn chân người.

Do còn nhiều hạn chế về điều kiện làm việc, việc điều tra khảo sát nghiên cứu khu vực bãi đá cổ Xín Mần chưa được tiến hành trên diện rộng.  Hy vọng trong thời gian tới sẽ có nhiều cơ quan chức năng, nhà nghiên cứu dành công sức, trí lực để khám phá và nghiên cứu khu bãi đá cổ Xín Mần. Qua đó có thể làm rõ được nghệ thuật tạo hình cổ ở Việt Nam.

Di tích bãi đá cổ thuộc địa phận thôn Nấm Dẩn, xã Nấm Dẩn, nằm cách suối Nậm Khoòng 50m. Các tảng đã có bề mặt khá bằng phẳng, với hơn 80 hình chạm khắc và kích cỡ khác nhau.

Dựa vào phương pháp phân loại hình thức các nhà khoa học tạm chia thành nhóm: họa tiết; hình hồi văn hình vuông và hình tròn; vạch đục khắc song song; những biểu tượng sinh thực khí; nhóm hình bàn chân người; nhóm hình người; và nhóm chưa xác định được hình dáng và ý nghĩa cụ thể.

Để tạo những hình khắc này, người xưa đã sử dụng kỹ thuật đục khắc còn rất thô sơ, dùng búa, đục trực tiếp trên bề mặt tảng đá. Những rãnh đục này thường có mặt cắt hình lòng máng, bề rộng miệng khoảng từ 1cm-2cm, sâu từ 0,7cm-1cm. Các hình khắc có thể được phác họa  trước, đặc biệt là những hình tròn.


Hãy chia sẻ hình ảnh du lịch của bạn tại địa chỉ
info@dulich4phuong.net để Ban biên tập www.dulich4phuong.net đăng tải lên Cổng thông tin Sổ tay du lịch và khám phá cho đông đảo bạn đọc được tham khảo và chia sẻ những cảm xúc của chính mình.








Kham pha hinh khac co tren da o Xin Man


Các nhà khoa hoc moi tìm thay nhung hình khac co trên dá o huyen Xín Man, Hà Giang. Ho cho rang, dây là nhung hình khac duoc tao tác qua nhieu thoi ky, niên dai.


>> Công viên dá o Côn Minh
>> 7 hòn dá ky la nhat cua tu nhiên
>> Tuyet roi trang muot vùng cao Hà Giang

Nghiên cuu nhung hình khac thú vi này mot lan nua cho thay, Hà Giang - tinh mien núi biên gioi cuc bac cua To quoc là mot vùng dat co, có be dày lich su, dien mao van hoá mang sac thái riêng, doc dáo.

Không cùng niên dai voi các hình khac co khác

O Viet Nam nhung dau tích nghe thuat tao hình thoi tien su tìm thay khá ít. Truoc dây, tai hang Dong Noi tinh Hoà Bình, các nhà khao co Pháp dã tìm thay trên vách hang nhung hình khac mang tính uoc le ve dong vat và khuôn mat nguoi.

dulich4phuong.net  Kham pha hinh khac co tren da o Xin Man 
Di tích có hình khac dá. Anh: Trình Nang Chung.

Theo mot so nhà nghiên cuu, dó là nhung tác pham tao hình som nhat o nuoc ta hien nay, thuoc giai doan som cua thoi dai dá moi, có tuoi cách nay gan 10.000 nam. Khi so sánh, ky thuat duc khac o Xín Man thuan thuc và tien bo hon do vay không the xep tuong tuong voi Dong Noi mà phai muon hon.

Nam 1925, hoc gia nguoi Pháp V. Goloubew dã phát hien duoc bãi dá co Sapa o tinh Lào Cai. Sau này, các nhà khoa hoc dã nhan dinh khu cham khac co này có nhieu niên dai khác nhau tu thoi Dông Son den the ky 18 và ca nhung niên dai moi dây nua.

Khi so sánh nghe thuat co Xín Man voi Nghe thuat khac trên bãi dá co Sapa thay có mot so diem gan gui trong phong cách tao hình và mô tip de tài the hien. Dó là nhung vach khac song song, hoi van hình tròn, các lo vum, bieu tuong sinh duc nu…

Dieu này cho thay giua chu nhân bãi dá co Xín Man và Sapa có moi liên he voi nhau. Tuy nhiên giua chúng cung có nhung diem khác nhau nhu o Xín Man không có nhung nét khac uon luon phóng túng mang tính so do, hoac hoa tiet hoa van hình dam coi dá, hoac nhung ô hình vuông khac chìm nhu o Sapa.

dulich4phuong.net  Kham pha hinh khac co tren da o Xin Man 
Ô hình vuông khac chìm tìm thay trong bãi dá Sapa. 

O Sapa chua tìm thay nhung vòng tròn dong tâm bên trong có nhieu lo khoét, hoac do án hình bàn chân nguoi. Chính nhung khác biet trên là co so de thay nhung hình khac o Xín Man co xua hon hình khac Sapa.

Can có phuong án bao ve, nghiên cuu

Mac dù chua xác dinh duoc chính xác chu nhân các hình khac, nhung có the thay là che do mau he còn giu vai trò quan trong trong nhóm toc nguoi sáng tao các hình khac co Xín Man, dieu này the hien rat rõ qua bieu tuong sinh thuc khí cua nu gioi. Ngoài ra, các hình khac không duoc tao tác cùng thoi, bang chung là có nhung hình khac ve chong lên nhau hoac dan xen nhau.

 dulich4phuong.net  Kham pha hinh khac co tren da o Xin Man
Vet khac hình bàn chân nguoi.

Do còn nhieu han che ve dieu kien làm viec, viec dieu tra khao sát nghiên cuu khu vuc bãi dá co Xín Man chua duoc tien hành trên dien rong.  Hy vong trong thoi gian toi se có nhieu co quan chuc nang, nhà nghiên cuu dành công suc, trí luc de khám phá và nghiên cuu khu bãi dá co Xín Man. Qua dó có the làm rõ duoc nghe thuat tao hình co o Viet Nam.

Di tích bãi dá co thuoc dia phan thôn Nam Dan, xã Nam Dan, nam cách suoi Nam Khoòng 50m. Các tang dã có be mat khá bang phang, voi hon 80 hình cham khac và kích co khác nhau.

Dua vào phuong pháp phân loai hình thuc các nhà khoa hoc tam chia thành nhóm: hoa tiet; hình hoi van hình vuông và hình tròn; vach duc khac song song; nhung bieu tuong sinh thuc khí; nhóm hình bàn chân nguoi; nhóm hình nguoi; và nhóm chua xác dinh duoc hình dáng và ý nghia cu the.

De tao nhung hình khac này, nguoi xua dã su dung ky thuat duc khac còn rat thô so, dùng búa, duc truc tiep trên be mat tang dá. Nhung rãnh duc này thuong có mat cat hình lòng máng, be rong mieng khoang tu 1cm-2cm, sâu tu 0,7cm-1cm. Các hình khac có the duoc phác hoa  truoc, dac biet là nhung hình tròn.


Hãy chia se hình anh du lich cua ban tai dia chi
info@dulich4phuong.net de Ban biên tap www.dulich4phuong.net dang tai lên Cong thông tin So tay du lich và khám phá cho dông dao ban doc duoc tham khao và chia se nhung cam xúc cua chính mình.

Khám phá hình khắc cổ trên đá ở Xín Mần

Các nhà khoa học mới tìm thấy những hình khắc cổ trên đá ở huyện Xín Mần, Hà Giang. Họ cho rằng, đây là những hình khắc được tạo tác qua nhiều thời kỳ, niên đại.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá