Về chùa Nành...

Nhắc tới Ninh Hiệp, người ta thường nghĩ ngay tới khu chợ vải sầm uất nổi tiếng ngoại thành Hà Nội. Không nhiều người biết rằng đây chính là quê ngoại công chúa Ngọc Hân và tồn tại một ngôi chùa nổi tiếng - chùa Nành.


dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Thủy đình

Chùa Nành cùng với chùa Dâu, chùa Keo, chùa Đậu là bốn ngôi chùa thờ Tứ pháp lớn nhất ở miền Bắc. Chùa nằm tại thôn Phù Ninh (làng Nành) thuộc xã Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm, cách trung tâm thành phố Hà Nội chừng 20 cây số. Đến đây, bạn thật sự cảm nhận được sự thanh tịnh, trầm mặc của chốn tu hành: mái ngói lợp phủ màu thời gian; những cây cột gỗ mộc mạc; những cánh cửa, chấn song gỗ tựa như trong những thước phim tư liệu cũ…

Trong đời sống tôn giáo của cư dân trồng lúa nước vùng đồng bằng Bắc bộ có một nét độc đáo liên quan đến tín ngưỡng thờ nữ thần, đó là hệ thống các chùa gọi là Tứ pháp. Đây là bốn vị nữ thần: mây, mưa, sấm, chớp - những vị thần ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sản xuất của người dân. Những ngôi chùa thờ các vị thần này tương ứng lần lượt là: Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện.

Được xây dựng từ thời Lý, tên gọi chính thống của chùa Nành là chùa Pháp Vân. Người dân trong vùng còn gọi bằng một cái tên dân dã hơn là chùa Cả bởi đây là chùa lớn nhất trong số ba ngôi chùa của Ninh Hiệp gồm chùa Pháp Vân, Khánh Ninh và Đại Bi.

Trải qua nhiều lần trùng tu, song kiến trúc chùa Nành vẫn giữ được dáng vẻ kiến trúc thời Lê với rất nhiều pho tượng. Mỗi pho tượng đều mang một dáng vẻ, một khuôn mặt riêng rất sinh động. Trong các ngôi chùa Tứ pháp, tượng các nữ thần được tạc với kích thước to lớn hơn rất nhiều so với các tượng Phật.

Hệ thống chùa Tứ pháp là chứng tích cho sự kết hợp giữa Phật giáo với các tín ngưỡng dân gian có nguồn gốc nguyên thủy ở Việt Nam. Phía trước chùa có thủy đình, ngũ môn, tiền đường, tiếp đến là cầu, tam bảo, tả vu, hữu vu, nhà tổ và phía sau là điện Mẫu cùng khu phụ.

dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Cổng ngũ môn

Chúng tôi đến chùa vào một ngày nắng đẹp, bóng cây cổ thụ cùng mặt nước hồ xanh ngắt làm dịu đi cái nắng cho khách vãn du chùa. Tòa thủy đình tương truyền được bà Nguyên phi Nguyễn Thị Huyền - mẹ công chúa Ngọc Hân - cho chuyển từ chùa Đồng Mắn về dựng trước tòa tiền đường chùa Pháp Vân vào thế kỷ 18. Nếu đến chùa vào những ngày lễ hội (mồng 4 - mồng 6 tháng 2 âm lịch), bạn sẽ được xem những màn múa rối nước rất hấp dẫn tại đây.

Cổng ngũ môn của chùa được xây hai tầng kiểu vòm cuốn bằng chất liệu đá xanh, là cổng chính vào chùa, thường mở trong những ngày lễ hội. Còn ngày thường, khách qua lại và người dân trong vùng sẽ đi qua lối cổng phụ.

Một trong những nét kiến trúc rất độc đáo, chỉ bắt gặp ở chùa Nành là tiền đường gồm bảy gian hai dĩ. Trên nóc tiền đường, sát về phía hai bên hồi được xây nổi hai góc mái nhỏ làm gác chuông và gác khánh. Mỗi góc gồm bốn mái với bốn đao cong vút tỏa ra bốn phía. Nằm giữa hai góc mái là đôi rồng chầu mặt nguyệt lớn, tạo cho tổng thể kiến trúc uy nghi, đường bệ mà vẫn gần gũi với đời thường.

dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Cổng phụ vào chùa

Từ tiền đường, đi qua nhà giải vũ hai bên tả hữu sẽ xuống điện Mẫu. Nữ thần mây (Pháp Vân) thờ ở chùa Nành nên còn được gọi là bà Nành. Trong chùa có tổng cộng 116 bức tượng, bao gồm tượng Phật, tượng Mẫu, tượng Hậu được tạo tác tỉ mỉ. Nhiều bức tượng mang niên đại nghệ thuật cuối thế kỷ 17, tiếp đến là những tượng của thế kỷ 18, 19.

Ở hành lang chùa có tượng 18 vị la hán. Trong số này có một bức tượng tạc từ đá tự nhiên. Nét riêng biệt này chỉ bắt gặp ở chùa Pháp Vân, thể hiện chất nghệ thuật truyền thống riêng của người Việt. Ngoài ra, trong chùa còn có hệ thống di vật rất phong phú về thể loại và chất liệu như bia đá, chuông đồng, thần phả, sắc phong của nhiều triều đại.

dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Tiền đường chùa Pháp Vân
 
dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Nhà bia gian hữu tiền đường
 
dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Hoa văn chạm trổ

Sự phát triển của chợ Nành (chuyên bán các mặt hàng vải vóc, quần áo) đã làm thay đổi không gian chùa. Đường vào bị một số hộ dân chiếm dụng để bán hàng, cổng chính bị che khuất bởi rất nhiều lều bạt. Nếu nhìn từ bên ngoài, không để ý kỹ có thể không nhận ra khuôn viên chùa.

Khi chúng tôi đến, dù đã có tìm hiểu trước thông tin nhưng vẫn phải hỏi người dân địa phương mới tìm được lối vào chùa. Để ý kỹ phía bên trái có thể thấy tấm bia đề chữ Hạ mã (xuống ngựa, ý nói xuống xe) nằm ngay trong quán bán hàng ăn phía sau. Đó cũng chính là một lý do khiến chùa Nành tuy mang nhiều giá trị về lịch sử, tôn giáo và nghệ thuật nhưng vẫn chưa được nhiều người biết đến.

Chùa được người dân trong làng sửa sang lại vào năm 1976 và được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử năm 1989.

dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Bà cụ bán hàng phía trước ngũ môn

Mái chùa rêu phong cùng những cột gỗ pha màu thời gian vẫn thầm lặng dõi theo dòng chảy của cuộc sống...

Hãy chia sẻ hình ảnh du lịch của bạn tại địa chỉ info@dulich4phuong.net để Ban biên tập www.dulich4phuong.net đăng tải lên Cổng thông tin Sổ tay du lịch và khám phá cho đông đảo bạn đọc được tham khảo và chia sẻ những cảm xúc của chính mình.








Ve chua Nanh...


Nhac toi Ninh Hiep, nguoi ta thuong nghi ngay toi khu cho vai sam uat noi tieng ngoai thành Hà Noi. Không nhieu nguoi biet rang dây chính là quê ngoai công chúa Ngoc Hân và ton tai mot ngôi chùa noi tieng - chùa Nành.


dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Thuy dình

Chùa Nành cùng voi chùa Dâu, chùa Keo, chùa Dau là bon ngôi chùa tho Tu pháp lon nhat o mien Bac. Chùa nam tai thôn Phù Ninh (làng Nành) thuoc xã Ninh Hiep, huyen Gia Lâm, cách trung tâm thành pho Hà Noi chung 20 cây so. Den dây, ban that su cam nhan duoc su thanh tinh, tram mac cua chon tu hành: mái ngói lop phu màu thoi gian; nhung cây cot go moc mac; nhung cánh cua, chan song go tua nhu trong nhung thuoc phim tu lieu cu…

Trong doi song tôn giáo cua cu dân trong lúa nuoc vùng dong bang Bac bo có mot nét doc dáo liên quan den tín nguong tho nu than, dó là he thong các chùa goi là Tu pháp. Dây là bon vi nu than: mây, mua, sam, chop - nhung vi than anh huong truc tiep den doi song san xuat cua nguoi dân. Nhung ngôi chùa tho các vi than này tuong ung lan luot là: Pháp Vân, Pháp Vu, Pháp Lôi, Pháp Dien.

Duoc xây dung tu thoi Lý, tên goi chính thong cua chùa Nành là chùa Pháp Vân. Nguoi dân trong vùng còn goi bang mot cái tên dân dã hon là chùa Ca boi dây là chùa lon nhat trong so ba ngôi chùa cua Ninh Hiep gom chùa Pháp Vân, Khánh Ninh và Dai Bi.

Trai qua nhieu lan trùng tu, song kien trúc chùa Nành van giu duoc dáng ve kien trúc thoi Lê voi rat nhieu pho tuong. Moi pho tuong deu mang mot dáng ve, mot khuôn mat riêng rat sinh dong. Trong các ngôi chùa Tu pháp, tuong các nu than duoc tac voi kích thuoc to lon hon rat nhieu so voi các tuong Phat.

He thong chùa Tu pháp là chung tích cho su ket hop giua Phat giáo voi các tín nguong dân gian có nguon goc nguyên thuy o Viet Nam. Phía truoc chùa có thuy dình, ngu môn, tien duong, tiep den là cau, tam bao, ta vu, huu vu, nhà to và phía sau là dien Mau cùng khu phu.

dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Cong ngu môn

Chúng tôi den chùa vào mot ngày nang dep, bóng cây co thu cùng mat nuoc ho xanh ngat làm diu di cái nang cho khách vãn du chùa. Tòa thuy dình tuong truyen duoc bà Nguyên phi Nguyen Thi Huyen - me công chúa Ngoc Hân - cho chuyen tu chùa Dong Man ve dung truoc tòa tien duong chùa Pháp Vân vào the ky 18. Neu den chùa vào nhung ngày le hoi (mong 4 - mong 6 tháng 2 âm lich), ban se duoc xem nhung màn múa roi nuoc rat hap dan tai dây.

Cong ngu môn cua chùa duoc xây hai tang kieu vòm cuon bang chat lieu dá xanh, là cong chính vào chùa, thuong mo trong nhung ngày le hoi. Còn ngày thuong, khách qua lai và nguoi dân trong vùng se di qua loi cong phu.

Mot trong nhung nét kien trúc rat doc dáo, chi bat gap o chùa Nành là tien duong gom bay gian hai di. Trên nóc tien duong, sát ve phía hai bên hoi duoc xây noi hai góc mái nho làm gác chuông và gác khánh. Moi góc gom bon mái voi bon dao cong vút toa ra bon phía. Nam giua hai góc mái là dôi rong chau mat nguyet lon, tao cho tong the kien trúc uy nghi, duong be mà van gan gui voi doi thuong.

dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Cong phu vào chùa

Tu tien duong, di qua nhà giai vu hai bên ta huu se xuong dien Mau. Nu than mây (Pháp Vân) tho o chùa Nành nên còn duoc goi là bà Nành. Trong chùa có tong cong 116 buc tuong, bao gom tuong Phat, tuong Mau, tuong Hau duoc tao tác ti mi. Nhieu buc tuong mang niên dai nghe thuat cuoi the ky 17, tiep den là nhung tuong cua the ky 18, 19.

O hành lang chùa có tuong 18 vi la hán. Trong so này có mot buc tuong tac tu dá tu nhiên. Nét riêng biet này chi bat gap o chùa Pháp Vân, the hien chat nghe thuat truyen thong riêng cua nguoi Viet. Ngoài ra, trong chùa còn có he thong di vat rat phong phú ve the loai và chat lieu nhu bia dá, chuông dong, than pha, sac phong cua nhieu trieu dai.

dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Tien duong chùa Pháp Vân
 
dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Nhà bia gian huu tien duong
 
dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Hoa van cham tro

Su phát trien cua cho Nành (chuyên bán các mat hàng vai vóc, quan áo) dã làm thay doi không gian chùa. Duong vào bi mot so ho dân chiem dung de bán hàng, cong chính bi che khuat boi rat nhieu leu bat. Neu nhìn tu bên ngoài, không de ý ky có the không nhan ra khuôn viên chùa.

Khi chúng tôi den, dù dã có tìm hieu truoc thông tin nhung van phai hoi nguoi dân dia phuong moi tìm duoc loi vào chùa. De ý ky phía bên trái có the thay tam bia de chu Ha mã (xuong ngua, ý nói xuong xe) nam ngay trong quán bán hàng an phía sau. Dó cung chính là mot lý do khien chùa Nành tuy mang nhieu giá tri ve lich su, tôn giáo và nghe thuat nhung van chua duoc nhieu nguoi biet den.

Chùa duoc nguoi dân trong làng sua sang lai vào nam 1976 và duoc Nhà nuoc xep hang di tích lich su nam 1989.

dulich4phuong.net  Ve Chua Nanh
Bà cu bán hàng phía truoc ngu môn

Mái chùa rêu phong cùng nhung cot go pha màu thoi gian van tham lang dõi theo dòng chay cua cuoc song...

Hãy chia se hình anh du lich cua ban tai dia chi info@dulich4phuong.net de Ban biên tap www.dulich4phuong.net dang tai lên Cong thông tin So tay du lich và khám phá cho dông dao ban doc duoc tham khao và chia se nhung cam xúc cua chính mình.

Về chùa Nành...

Nhắc tới Ninh Hiệp, người ta thường nghĩ ngay tới khu chợ vải sầm uất nổi tiếng ngoại thành Hà Nội. Không nhiều người biết rằng đây chính là quê ngoại công chúa Ngọc Hân và tồn tại một ngôi chùa nổi tiếng - chùa Nành.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá