Qua ải Chi Lăng

Cứ mỗi lần từ Hà Nội lên Lạng Sơn, ngang qua ải Chi Lăng (xã Chi Lăng, huyện Chi Lăng), trong tôi luôn dậy lên niềm cảm khái với lịch sử. Lời Bình Ngô đại cáo cứ vang lên hào sảng trong câu văn Nguyễn Trãi.


“Bản nguyệt thập bát nhật Liễu Thăng vị ngã quân sở công, kế trụy ư Chi Lăng chi dã. Bản nguyệt nhị thập nhật Liễu Thăng hựu vị ngã quân sở bại, thân tử ư Mã Yên chi sơn...” (Ngày mười tám, trận Chi Lăng, Liễu Thăng thất thế. Ngày hai mươi, trận Mã Yên, Liễu Thăng cụt đầu).

Chi Lăng vẫn đó, Mã Yên vẫn đây và dấu tích tượng đá hình người quỳ gối cụt đầu gọi là “Liễu Thăng thạch” - tên viên tướng nhà Minh bị Lê Sát, tướng quân của Lê Lợi, chém chết tại ải Chi Lăng tròn 585 năm trước (năm 1427).
Bảo tàng lịch sử ngoài trời lớn nhất

Năm 1980, sau khi tham dự hội thảo kỷ niệm 600 năm ngày sinh Nguyễn Trãi, sử gia người Pháp, tiến sĩ Charler Faudier đã đến Chi Lăng tham quan và ngạc nhiên thốt lên: “Đây là một bảo tàng lịch sử ngoài trời lớn nhất thế giới!”.

dulich4phuong.net  Qua ai Chi Lang
Thế trận của núi rừng Chi Lăng - Ảnh: Việt Dũng

Trải rộng trên địa bàn hai xã Chi Lăng và Quang Lang, khu di tích lịch sử Chi Lăng dài đến 20km với 52 điểm di tích. Và có lẽ không một cửa ải nào trong lịch sử nước Việt lại hào sảng chiến công như Chi Lăng. Cái thế của một đất nước luôn bị kẻ thù rình rập đã bù đắp cho giang san một miền đất hiểm yếu.

Đứng trước nhà trưng bày chiến thắng Chi Lăng, phóng tầm mắt ra một dãy núi như tường thành dựng đứng mới thấy thế trận thiên nhiên ban tặng cho đất nước. Kẹp giữa hai dãy núi sừng sững chỉ còn một cửa ải hẹp và dài, con đường duy nhất kẻ thù có thể tiến về kinh đô Đại Việt xưa. Đi qua ải này, chỉ cần phục binh đánh chặn thì kẻ thù không thể nào xoay xở. Bởi thế Chi Lăng luôn là tử địa của quân xâm lược phương Bắc.

Từ Chi Lăng nhìn lên dãy trường thành thế trận núi đá có thể thấy một ngọn núi hình mặt quỷ, lối đó gọi là Quỷ Môn quan. Sách Vân Đài loại ngữ của Lê Quý Đôn chép rằng từ thời nhà Tấn (265-420) quân địch xâm lăng đi qua ải này bị giết nhiều đến nỗi đã để lại câu thơ hãi hùng đến bây giờ: “Quỷ Môn quan, Quỷ Môn quan, thập nhân khứ, nhất nhân hoàn” (Quỷ Môn quan, Quỷ Môn quan, mười người đi, chỉ một người trở về).

Miền hiểm địa khi chiến tranh nhưng Chi Lăng cũng là đất cho người những sản vật ngọt thơm. Quả na ở Chi Lăng nay đã là một thương hiệu. Na Chi Lăng được trồng nhiều trên những sườn núi, một nguồn thu đáng kể cho người dân vùng đất này. Khách dừng lại tham quan khu di tích và nhà trưng bày chiến thắng Chi Lăng có thể được mời ăn những quả na ngọt ngào, dày cùi, hạt nhỏ, thơm ngát.

Mơ một “Chi Lăng phù điêu”

Với địa thế của mình, được mệnh danh là “bảo tàng lịch sử ngoài trời lớn nhất” lại có vị trí thuận tiện khi cách Hà Nội chỉ 105km và cách Lạng Sơn 50km, Chi Lăng sẽ thu hút du khách nhiều hơn nếu liên kết được tất cả điểm di tích này thành một tour khép kín, kết hợp tham quan các di tích lịch sử lẫn tìm hiểu văn hóa của đồng bào các dân tộc trong vùng.

Bác Nguyễn Văn Cầu, nhân viên bảo vệ của nhà trưng bày chiến thắng, cho biết có rất nhiều khách đến tham quan, nhưng tham quan nhà trưng bày thì... 30 phút đã xem hết, sau đó không biết đi thêm những đâu, trong khi toàn khu vực di tích có đến 52 điểm tham quan. Một doanh nhân làm du lịch từng tâm sự: nếu chọn một nơi để minh chứng sự quật cường của người Việt chống lại kẻ thù xâm lược phương Bắc suốt mấy ngàn năm, có lẽ không đâu hơn đất Chi Lăng. Bởi thế, Chi Lăng cần được quảng bá nhiều hơn, có nhiều cách thu hút du khách hơn, một ngày hội Chi Lăng hằng năm sẽ góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Và chúng tôi, dọc dài theo con đường qua ải Chi Lăng cũng đã từng mơ sao không thể có một bức phù điêu như một trường thành, tái hiện chiến thắng của cha ông ngày trước qua các triều đại Đinh, Lý, Trần, Lê... Một bức phù điêu dài vài trăm mét trên ải Chi Lăng, dọc con đường xuôi Lạng Sơn - Hà Nội khiến mỗi người dân khi nhìn thấy sẽ tự hào hơn về lịch sử nước mình, nuôi dưỡng trong lòng tinh thần quật cường bảo vệ chủ quyền Tổ quốc. Những hình ảnh trên phù điêu ấy sẽ luôn là một bài học quý giá, nhắc nhở chúng ta rằng cha ông ta đã bảo vệ giang sơn đất Việt như thế nào...

 Lịch sử nước Việt đã nhiều lần đối mặt với quân xâm lược phương Bắc, và dù thế giặc mạnh đến đâu, ải Chi Lăng cũng là nơi quân thù nếm mùi thảm bại. Không chỉ thời nhà Minh với tướng giặc Liễu Thăng bị chém bay đầu, từ thuở nhà Tống cho quân sang xâm lăng Đại Cồ Việt, tướng quân Lê Hoàn đã từng giết chết tướng giặc là Hầu Nhân Bảo. Thời nhà Lý, phòng tuyến Chi Lăng của phò mã Thân Cảnh Phúc đánh tan tác đạo binh nhà Tống trong cuộc xâm lược Đại Việt lần thứ hai. Thời nhà Trần, tướng nhà Nguyên là Nghê Nhuận qua ải Chi Lăng cũng bị phục binh bẫy hố, cả người lẫn ngựa bỏ mạng trên ải này...

dulich4phuong.net  Qua ai Chi Lang 
Từ nhà trưng bày chiến thắng nhìn ra Quỷ Môn quan - Ảnh: Lê Đức Dục

Hãy chia sẻ hình ảnh du lịch của bạn tại địa chỉ [email protected] để Ban biên tập www.dulich4phuong.net đăng tải lên Cổng thông tin Sổ tay du lịch và khám phá cho đông đảo bạn đọc được tham khảo và chia sẻ những cảm xúc của chính mình.








Qua ai Chi Lang


Cu moi lan tu Hà Noi lên Lang Son, ngang qua ai Chi Lang (xã Chi Lang, huyen Chi Lang), trong tôi luôn day lên niem cam khái voi lich su. Loi Bình Ngô dai cáo cu vang lên hào sang trong câu van Nguyen Trãi.


“Ban nguyet thap bát nhat Lieu Thang vi ngã quân so công, ke truy u Chi Lang chi dã. Ban nguyet nhi thap nhat Lieu Thang huu vi ngã quân so bai, thân tu u Mã Yên chi son...” (Ngày muoi tám, tran Chi Lang, Lieu Thang that the. Ngày hai muoi, tran Mã Yên, Lieu Thang cut dau).

Chi Lang van dó, Mã Yên van dây và dau tích tuong dá hình nguoi quy goi cut dau goi là “Lieu Thang thach” - tên viên tuong nhà Minh bi Lê Sát, tuong quân cua Lê Loi, chém chet tai ai Chi Lang tròn 585 nam truoc (nam 1427).
Bao tàng lich su ngoài troi lon nhat

Nam 1980, sau khi tham du hoi thao ky niem 600 nam ngày sinh Nguyen Trãi, su gia nguoi Pháp, tien si Charler Faudier dã den Chi Lang tham quan và ngac nhiên thot lên: “Dây là mot bao tàng lich su ngoài troi lon nhat the gioi!”.

dulich4phuong.net  Qua ai Chi Lang
The tran cua núi rung Chi Lang - Anh: Viet Dung

Trai rong trên dia bàn hai xã Chi Lang và Quang Lang, khu di tích lich su Chi Lang dài den 20km voi 52 diem di tích. Và có le không mot cua ai nào trong lich su nuoc Viet lai hào sang chien công nhu Chi Lang. Cái the cua mot dat nuoc luôn bi ke thù rình rap dã bù dap cho giang san mot mien dat hiem yeu.

Dung truoc nhà trung bày chien thang Chi Lang, phóng tam mat ra mot dãy núi nhu tuong thành dung dung moi thay the tran thiên nhiên ban tang cho dat nuoc. Kep giua hai dãy núi sung sung chi còn mot cua ai hep và dài, con duong duy nhat ke thù có the tien ve kinh dô Dai Viet xua. Di qua ai này, chi can phuc binh dánh chan thì ke thù không the nào xoay xo. Boi the Chi Lang luôn là tu dia cua quân xâm luoc phuong Bac.

Tu Chi Lang nhìn lên dãy truong thành the tran núi dá có the thay mot ngon núi hình mat quy, loi dó goi là Quy Môn quan. Sách Vân Dài loai ngu cua Lê Quý Dôn chép rang tu thoi nhà Tan (265-420) quân dich xâm lang di qua ai này bi giet nhieu den noi dã de lai câu tho hãi hùng den bây gio: “Quy Môn quan, Quy Môn quan, thap nhân khu, nhat nhân hoàn” (Quy Môn quan, Quy Môn quan, muoi nguoi di, chi mot nguoi tro ve).

Mien hiem dia khi chien tranh nhung Chi Lang cung là dat cho nguoi nhung san vat ngot thom. Qua na o Chi Lang nay dã là mot thuong hieu. Na Chi Lang duoc trong nhieu trên nhung suon núi, mot nguon thu dáng ke cho nguoi dân vùng dat này. Khách dung lai tham quan khu di tích và nhà trung bày chien thang Chi Lang có the duoc moi an nhung qua na ngot ngào, dày cùi, hat nho, thom ngát.

Mo mot “Chi Lang phù diêu”

Voi dia the cua mình, duoc menh danh là “bao tàng lich su ngoài troi lon nhat” lai có vi trí thuan tien khi cách Hà Noi chi 105km và cách Lang Son 50km, Chi Lang se thu hút du khách nhieu hon neu liên ket duoc tat ca diem di tích này thành mot tour khép kín, ket hop tham quan các di tích lich su lan tìm hieu van hóa cua dong bào các dân toc trong vùng.

Bác Nguyen Van Cau, nhân viên bao ve cua nhà trung bày chien thang, cho biet có rat nhieu khách den tham quan, nhung tham quan nhà trung bày thì... 30 phút dã xem het, sau dó không biet di thêm nhung dâu, trong khi toàn khu vuc di tích có den 52 diem tham quan. Mot doanh nhân làm du lich tung tâm su: neu chon mot noi de minh chung su quat cuong cua nguoi Viet chong lai ke thù xâm luoc phuong Bac suot may ngàn nam, có le không dâu hon dat Chi Lang. Boi the, Chi Lang can duoc quang bá nhieu hon, có nhieu cách thu hút du khách hon, mot ngày hoi Chi Lang hang nam se góp phan giáo duc truyen thong yêu nuoc cho the he tre.

Và chúng tôi, doc dài theo con duong qua ai Chi Lang cung dã tung mo sao không the có mot buc phù diêu nhu mot truong thành, tái hien chien thang cua cha ông ngày truoc qua các trieu dai Dinh, Lý, Tran, Lê... Mot buc phù diêu dài vài tram mét trên ai Chi Lang, doc con duong xuôi Lang Son - Hà Noi khien moi nguoi dân khi nhìn thay se tu hào hon ve lich su nuoc mình, nuôi duong trong lòng tinh than quat cuong bao ve chu quyen To quoc. Nhung hình anh trên phù diêu ay se luôn là mot bài hoc quý giá, nhac nho chúng ta rang cha ông ta dã bao ve giang son dat Viet nhu the nào...

 Lich su nuoc Viet dã nhieu lan doi mat voi quân xâm luoc phuong Bac, và dù the giac manh den dâu, ai Chi Lang cung là noi quân thù nem mùi tham bai. Không chi thoi nhà Minh voi tuong giac Lieu Thang bi chém bay dau, tu thuo nhà Tong cho quân sang xâm lang Dai Co Viet, tuong quân Lê Hoàn dã tung giet chet tuong giac là Hau Nhân Bao. Thoi nhà Lý, phòng tuyen Chi Lang cua phò mã Thân Canh Phúc dánh tan tác dao binh nhà Tong trong cuoc xâm luoc Dai Viet lan thu hai. Thoi nhà Tran, tuong nhà Nguyên là Nghê Nhuan qua ai Chi Lang cung bi phuc binh bay ho, ca nguoi lan ngua bo mang trên ai này...

dulich4phuong.net  Qua ai Chi Lang 
Tu nhà trung bày chien thang nhìn ra Quy Môn quan - Anh: Lê Duc Duc

Hãy chia se hình anh du lich cua ban tai dia chi [email protected] de Ban biên tap www.dulich4phuong.net dang tai lên Cong thông tin So tay du lich và khám phá cho dông dao ban doc duoc tham khao và chia se nhung cam xúc cua chính mình.

Qua ải Chi Lăng

Cứ mỗi lần từ Hà Nội lên Lạng Sơn, ngang qua ải Chi Lăng (xã Chi Lăng, huyện Chi Lăng), trong tôi luôn dậy lên niềm cảm khái với lịch sử. Lời Bình Ngô đại cáo cứ vang lên hào sảng trong câu văn Nguyễn Trãi.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá