Khám phá báu vật Champa giữa lòng Hà Nội

Trong bức tranh văn hóa nghệ thuật đặc sắc của cộng đồng các dân tộc Việt Nam ánh lên một mảng màu rực rỡ, đó là nghệ thuật Champa. Sau nhiều thăng trầm lịch sử, những "báu vật" mà nền nghệ thuật này còn để lại cho hậu thế là những kiệt tác bằng đá tinh xảo...  


Nghệ thuật điêu khắc đá Champa gắn liền với kiến trúc chùa Tháp, mang nội dung phong phú, không chỉ phản ánh tính thần thoại tôn giáo, mà còn thể hiện sinh động cuộc sống và những biến cố lịch sử, là một trong những nền nghệ thuật lớn của văn minh nhân loại.

Tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (Hà Nội), một khoảng không gian rộng lớn đã được dùng để trưng bày bộ sưu tập 50 tiêu bản điêu khắc đá Champa gồm tượng, phù điêu, bia ký tìm thấy ở các tỉnh miền Trung như Quảng Bình, Quảng Nam, Bình Định, Phú Yên... có niên đại từ thế kỷ 9 – 13. Vẻ đẹp tinh tế của những tác phẩm này khiến người xem không khỏi thán phục tài năng của các nghệ nhân Champa, qua đó hiểu thêm nền văn hóa nghệ thuật Champa nổi tiếng ngay giữa Thủ đô.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Tượng thần Siva, cuối thế kỷ 12, được tìm thấy tại Tháp Mẫm, An Nhơn, Bình Đinh. Đây là vật trang trí trên giữa cửa chính tháp Chăm. Tên thần Siva theo tiếng Phạn nghĩa là "điềm lành". Đây là một vị thần quan trọng của Ấn Độ giáo.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Hình tượng sư tử phổ biến trong điêu khắc đá Champa. Trên đây là tượng Sư tử có niên đại từ giữa thế kỷ 13, vật trang trí chân cột tháp Chăm ở Tháp Mẫm, An Nhơn, Bình Định.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Những bức tượng sư tử tập trung nhiều ở Trà Kiệu, do nơi đây là kinh đô đầu tiên của Champa, được xây dựng với tên gọi là Sinhapura - nghĩa là Thành phố sư tử.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi
Hầu hết tượng sư tử được thể hiện là sư tử đực và ở tư thế đứng hai chân.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Bia Po Naga được dựng năm 965 tại tháp Po Naga (Nha Trang, Khánh Hòa). Nội dung bia như sau: Vào khoảng năm 703 - 706 lịch Chăm (781 - 784 Công lịch), vua Satyavarman cho dựng một linga (linh vật) thờ thần Siva và lập cháu mình lên làm vua Vikrantavarman...

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

...Năm 887, vua Jaya Indravarman I cho dựng pho tượng thần Bhagavati (Uma) bằng đá thay cho pho tượng bằng vàng dựng năm 840 (thức năm 918) đã bị mất.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Tượng chim thần Garuda, có niên đại từ thế kỷ 13, được tìm thấy ở Bình Định có mình người, mỏ và cánh của chim nhưng đầu và chân lại giống sư tử. Chim đứng xòe cánh, tay phải cầm một con rắn hai đầu, miệng ngậm đuôi rắn, chân phải đạp lên một đầu rắn khác. Trong thần thoại Ấn giáo, Garuda có mối thù sâu sắc với loài rắn.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Tượng voi có từ thế kỷ 10, vật trang trí chân tháp Chăm tại Trà Kiệu, Duy Xuyên, Quảng Nam. Voi cũng là một hình tượng phổ biến trong các tác phẩm điêu khắc đá Champa.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi
Bệ thờ hình đài sen, niên đại cuối thế kỷ 10, tìm thấy tại tỉnh Quảng Nam.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi
Phần thân tượng chim thần Garuda (cuối thế kỷ 10 - đầu thế kỷ 11),
vật trang trang trí ở góc mái tháp Chăm ở Trà Kiệu, Duy Xuyên, Quảng Nam.
 
dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi
Phần đầu tượng chim thần Garuda.
 
dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi
Đầu thần Siva, niên đại thế kỷ 9 (Đồng Dương, Thăng Bình, Quảng Nam),
vật trang trí kiến trúc tháp Chăm.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Tượng nữ thần Uma, thế kỷ 9, là tượng thờ trong tháp Chăm ở Đại Hữu, Quảng Bình. Theo truyền thuyết Ấn Độ, Uma là tên của một nữ thần ánh sáng và sắc đẹp.

Hãy chia sẻ hình ảnh du lịch của bạn tại địa chỉ [email protected] để Ban biên tập www.dulich4phuong.net đăng tải lên Cổng thông tin Sổ tay du lịch và khám phá cho đông đảo bạn đọc được tham khảo và chia sẻ những cảm xúc của chính mình.








Kham pha bau vat Champa giua long Ha Noi


Trong buc tranh van hóa nghe thuat dac sac cua cong dong các dân toc Viet Nam ánh lên mot mang màu ruc ro, dó là nghe thuat Champa. Sau nhieu thang tram lich su, nhung "báu vat" mà nen nghe thuat này còn de lai cho hau the là nhung kiet tác bang dá tinh xao...  


Nghe thuat diêu khac dá Champa gan lien voi kien trúc chùa Tháp, mang noi dung phong phú, không chi phan ánh tính than thoai tôn giáo, mà còn the hien sinh dong cuoc song và nhung bien co lich su, là mot trong nhung nen nghe thuat lon cua van minh nhân loai.

Tai Bao tàng Lich su Quoc gia (Hà Noi), mot khoang không gian rong lon dã duoc dùng de trung bày bo suu tap 50 tiêu ban diêu khac dá Champa gom tuong, phù diêu, bia ký tìm thay o các tinh mien Trung nhu Quang Bình, Quang Nam, Bình Dinh, Phú Yên... có niên dai tu the ky 9 – 13. Ve dep tinh te cua nhung tác pham này khien nguoi xem không khoi thán phuc tài nang cua các nghe nhân Champa, qua dó hieu thêm nen van hóa nghe thuat Champa noi tieng ngay giua Thu dô.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Tuong than Siva, cuoi the ky 12, duoc tìm thay tai Tháp Mam, An Nhon, Bình Dinh. Dây là vat trang trí trên giua cua chính tháp Cham. Tên than Siva theo tieng Phan nghia là "diem lành". Dây là mot vi than quan trong cua An Do giáo.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Hình tuong su tu pho bien trong diêu khac dá Champa. Trên dây là tuong Su tu có niên dai tu giua the ky 13, vat trang trí chân cot tháp Cham o Tháp Mam, An Nhon, Bình Dinh.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Nhung buc tuong su tu tap trung nhieu o Trà Kieu, do noi dây là kinh dô dau tiên cua Champa, duoc xây dung voi tên goi là Sinhapura - nghia là Thành pho su tu.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi
Hau het tuong su tu duoc the hien là su tu duc và o tu the dung hai chân.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Bia Po Naga duoc dung nam 965 tai tháp Po Naga (Nha Trang, Khánh Hòa). Noi dung bia nhu sau: Vào khoang nam 703 - 706 lich Cham (781 - 784 Công lich), vua Satyavarman cho dung mot linga (linh vat) tho than Siva và lap cháu mình lên làm vua Vikrantavarman...

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

...Nam 887, vua Jaya Indravarman I cho dung pho tuong than Bhagavati (Uma) bang dá thay cho pho tuong bang vàng dung nam 840 (thuc nam 918) dã bi mat.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Tuong chim than Garuda, có niên dai tu the ky 13, duoc tìm thay o Bình Dinh có mình nguoi, mo và cánh cua chim nhung dau và chân lai giong su tu. Chim dung xòe cánh, tay phai cam mot con ran hai dau, mieng ngam duôi ran, chân phai dap lên mot dau ran khác. Trong than thoai An giáo, Garuda có moi thù sâu sac voi loài ran.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Tuong voi có tu the ky 10, vat trang trí chân tháp Cham tai Trà Kieu, Duy Xuyên, Quang Nam. Voi cung là mot hình tuong pho bien trong các tác pham diêu khac dá Champa.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi
Be tho hình dài sen, niên dai cuoi the ky 10, tìm thay tai tinh Quang Nam.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi
Phan thân tuong chim than Garuda (cuoi the ky 10 - dau the ky 11),
vat trang trang trí o góc mái tháp Cham o Trà Kieu, Duy Xuyên, Quang Nam.
 
dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi
Phan dau tuong chim than Garuda.
 
dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi
Dau than Siva, niên dai the ky 9 (Dong Duong, Thang Bình, Quang Nam),
vat trang trí kien trúc tháp Cham.

dulich4phuong.net  Kham pha bau vat champa giu long Ha Noi

Tuong nu than Uma, the ky 9, là tuong tho trong tháp Cham o Dai Huu, Quang Bình. Theo truyen thuyet An Do, Uma là tên cua mot nu than ánh sáng và sac dep.

Hãy chia se hình anh du lich cua ban tai dia chi [email protected] de Ban biên tap www.dulich4phuong.net dang tai lên Cong thông tin So tay du lich và khám phá cho dông dao ban doc duoc tham khao và chia se nhung cam xúc cua chính mình.

Khám phá báu vật Champa giữa lòng Hà Nội

Trong bức tranh văn hóa nghệ thuật đặc sắc của cộng đồng các dân tộc Việt Nam ánh lên một mảng màu rực rỡ, đó là nghệ thuật Champa. Sau nhiều thăng trầm lịch sử, những "báu vật" mà nền nghệ thuật này còn để lại cho hậu thế là những kiệt tác bằng đá tinh xảo...  
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá