Bình yên trên dòng sông triệu năm

Hàng trăm triệu năm trước, cả vùng địa đầu tổ quốc Hà Giang còn chìm trong mênh mông biển cả. Trải qua nhiều chuyển động kiến tạo của bề dày lịch sử địa chất, biển bao la hóa núi cao sông dài. Ngày nay, nơi bản Mông Đông Hà - Cán Tỷ xa xôi, những cuộc sống ấm no đang nảy nở bên dòng sông của triệu năm xưa.


dulich4phuong.net  Binh yen tren dong song trieu nam
Dòng sông Miện cổ xưa hiền hòa uốn lượn qua bản làng Cán Ty

Từ thành phố Hà Giang, qua những cung đường tuyệt đẹp để đến huyện Quản Bạ, “dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm”, rồi từ đây chúng tôi tiếp tục chao mình qua hàng trăm khúc cua xoắn lượn mượt mà để đến với Đông Hà. Một xã người Mông nằm giữa núi rừng Quản Bạ.

Đông Hà có 4 thôn bản: Thống Nhất, Sáng Phàng, Nà Sài, Cốc Mạ. Từ trên cao nhìn xuống, Đông Hà được bao quanh bởi trập trùng những dãy núi cao.

Tạo hóa khéo sắp đặt ban tặng cho Đông Hà dòng sông Miện cổ xưa, dồi dào sản vật chảy qua nên cuộc sống người dân cũng theo đó mà ấm no trù phú hơn. Trong khi nhiều vùng đất khác của Hà Giang còn trong cơn khát, ruộng đồng khô khan thì nơi đây lại những cánh đồng ngô xanh mướt, trải dài tít tắp đến tận chân núi, rồi len lỏi phủ đầy cả những khe đá.

Rảo bước dạo chơi quanh Đông Hà sẽ làm bạn choáng ngợp đến ngỡ ngàng! Do địa hình bị chia cắt mạnh đã tạo ra những cột đá hùng vĩ cao vút. Hàng triệu năm trước, khi xảy ra biến đổi địa chất, những tầng đá vôi khổng lồ cao hàng chục đến cả trăm mét từ dưới đáy biển trồi lên, qua quá trình mưa gió bào mòn chúng bị nứt nẻ, xói mòn rồi phân tách nhau ra thành những cột đá sừng sững.

Lại qua cả ngàn năm nữa, đất theo gió tích tụ dần trên những khe đá, tạo nên môi trường sống cho các loại cây. Trong những cột đá ấy vẫn còn lưu lại những hóa thạch san hô, tay cuộn, vỏ sò của kỷ Devon cổ xưa. Phong gió, địa thạch triệu triệu năm tích tụ để đến ngày nay tạo nên một cảnh quan thiên nhiên kỳ vỹ.

dulich4phuong.net  Binh yen tren dong song trieu nam
Toàn cảnh thị trấn Tam Sơn, Quản Bạ với những dãy núi kiến tạo nhiều triệu năm

Ở Đông Hà dường như cuộc sống náo nhiệt hiện đại chưa chạm đến, chúng tôi lang thang, len lỏi trên những con đường đất nhỏ, cả bản làng hầu hết là những ngôi nhà Trình Tường xây bằng đất sét hoặc chỉ đan bằng cót tre. Tất cả đều rất đơn sơ và giản dị, cổng nhà luôn rộng mở như sự thân thiện cởi mở của chính con người ở đây.

Những ngôi nhà mái ngói đỏ nép minh bình yên dưới tán cây sa mộc, vây quanh nhà là nương ngô, nương đậu. Bên tường nhà là những bó củi, bó thân ngô xếp ngay ngắn gọn gàng để dùng thổi lửa cho bữa cơm chiều hay chuẩn bị cho những ngày rét lạnh. Không gian yên tĩnh đến lạ kỳ.

Tạm chia tay những ánh mắt, nụ cười đầy quyến luyến, chúng tôi đến với Cán Tỷ. Nếu như ở Đông Hà dấu vết của triệu năm xưa tạc trên vách đá cao thì nơi đây chúng lại chạm khắc thật rõ ràng, sinh động trên dòng sông Miện.

Hai bên bờ sông những vách đá dựng đứng, những vết cào dài sắc lẻm và bóng loáng như sự giận dữ của hải thần khi mất quyền thống trị. Có nhiều dòng chảy ngầm từ núi cao, xuyên qua khe đá rồi hòa mình vào dòng sông. Chính vì có nhiều hốc đá mà các loại cá cũng có nhiều chỗ sinh sôi nảy nở hơn làm cho dòng sông luôn ăm ắp sản vật.

dulich4phuong.net  Binh yen tren dong song trieu nam
Người Mông trẩy ngô trên cao nguyên đá

Xã Cán Tỷ gồm 8 thôn bản Đầu Cầu I, Đầu Cầu II, Suối Hồ, Lùng Vái, Sảng Cán Tỷ, Pờ Chúa Lủng, Sủa Cán Tỷ, Giàng Chu Phìn. Mỗi bản có khi cách nhau đến vài đỉnh núi. Khác với sự bình yên của Đông Hà, ở Cán tỷ là cuộc sống nhộn nhịp và sôi động.

Hai bên bờ sông, dưới bóng tre rợp mát không lúc nào ngớt tiếng cười đùa. Ở chốn này đám trẻ con nô đùa tắm suối, giăng lưới bắt cá, ở chốn kia những người phụ nữ Mông giặt giũ quần áo rôm rã trò chuyện, cánh đàn ông thì gánh nước tưới ruộng hay quăng chài đánh những mẻ lớn.

Từ những thửa ruộng, mùi ngô thơm ngát theo gió mà lan tỏa khắp không gian, xen lẫn là mùi ngai ngái của những cây đay, cây lanh đang mùa thu hoạch. Thấp thoáng trên bến sông xưa, sau bờ tre xanh là ngôi nhà nhỏ xinh nép mình dưới chân núi đá, chút điểm xuyến màu đỏ của những cánh phượng hè, làm cả không gian xanh thêm phần quyến rũ. Tất cả hòa quyện cùng nhau vẽ nên một bức tranh Cán Tỷ - Cuộc sống nơi địa đầu tổ quốc ấm no và hạnh phúc.

Khi trời về chiều, từ sau những dãy núi đá đen cao ngất, bỗng đâu mây trắng tràn về, cả Cán Tỷ chìm ngập trong mây, những cung đường như sợi tơ mảnh buộc quanh lưng núi rồi nối đất trời Cán Tỷ lại cùng nhau. Mặt trời đổ ánh dương đỏ hồng bao phủ khắp núi rừng, rồi từ từ khuất sau cổng trời Cán Tỷ, báo hiệu một ngày đã qua.

Trong ngôi nhà nhỏ, khói bếp bốc lên trên ánh lửa bập bùng, cả gia đình cùng khách phương xa quây quần bên nhau như thân thiết tự lâu lắm, chén rượu ngô nồng cứ trao chuyền say khướt đến tận khuya. Ngoài kia sương đang buông xuống nhưng lòng người lữ khách ấm áp đến lạ kỳ.








Binh yen tren dong song trieu nam


Hàng tram trieu nam truoc, ca vùng dia dau to quoc Hà Giang còn chìm trong mênh mông bien ca. Trai qua nhieu chuyen dong kien tao cua be dày lich su dia chat, bien bao la hóa núi cao sông dài. Ngày nay, noi ban Mông Dông Hà - Cán Ty xa xôi, nhung cuoc song am no dang nay no bên dòng sông cua trieu nam xua.


dulich4phuong.net  Binh yen tren dong song trieu nam
Dòng sông Mien co xua hien hòa uon luon qua ban làng Cán Ty

Tu thành pho Hà Giang, qua nhung cung duong tuyet dep de den huyen Quan Ba, “doc lên khúc khuyu doc tham tham”, roi tu dây chúng tôi tiep tuc chao mình qua hàng tram khúc cua xoan luon muot mà de den voi Dông Hà. Mot xã nguoi Mông nam giua núi rung Quan Ba.

Dông Hà có 4 thôn ban: Thong Nhat, Sáng Phàng, Nà Sài, Coc Ma. Tu trên cao nhìn xuong, Dông Hà duoc bao quanh boi trap trùng nhung dãy núi cao.

Tao hóa khéo sap dat ban tang cho Dông Hà dòng sông Mien co xua, doi dào san vat chay qua nên cuoc song nguoi dân cung theo dó mà am no trù phú hon. Trong khi nhieu vùng dat khác cua Hà Giang còn trong con khát, ruong dong khô khan thì noi dây lai nhung cánh dong ngô xanh muot, trai dài tít tap den tan chân núi, roi len loi phu day ca nhung khe dá.

Rao buoc dao choi quanh Dông Hà se làm ban choáng ngop den ngo ngàng! Do dia hình bi chia cat manh dã tao ra nhung cot dá hùng vi cao vút. Hàng trieu nam truoc, khi xay ra bien doi dia chat, nhung tang dá vôi khong lo cao hàng chuc den ca tram mét tu duoi dáy bien troi lên, qua quá trình mua gió bào mòn chúng bi nut ne, xói mòn roi phân tách nhau ra thành nhung cot dá sung sung.

Lai qua ca ngàn nam nua, dat theo gió tích tu dan trên nhung khe dá, tao nên môi truong song cho các loai cây. Trong nhung cot dá ay van còn luu lai nhung hóa thach san hô, tay cuon, vo sò cua ky Devon co xua. Phong gió, dia thach trieu trieu nam tích tu de den ngày nay tao nên mot canh quan thiên nhiên ky vy.

dulich4phuong.net  Binh yen tren dong song trieu nam
Toàn canh thi tran Tam Son, Quan Ba voi nhung dãy núi kien tao nhieu trieu nam

O Dông Hà duong nhu cuoc song náo nhiet hien dai chua cham den, chúng tôi lang thang, len loi trên nhung con duong dat nho, ca ban làng hau het là nhung ngôi nhà Trình Tuong xây bang dat sét hoac chi dan bang cót tre. Tat ca deu rat don so và gian di, cong nhà luôn rong mo nhu su thân thien coi mo cua chính con nguoi o dây.

Nhung ngôi nhà mái ngói do nép minh bình yên duoi tán cây sa moc, vây quanh nhà là nuong ngô, nuong dau. Bên tuong nhà là nhung bó cui, bó thân ngô xep ngay ngan gon gàng de dùng thoi lua cho bua com chieu hay chuan bi cho nhung ngày rét lanh. Không gian yên tinh den la ky.

Tam chia tay nhung ánh mat, nu cuoi day quyen luyen, chúng tôi den voi Cán Ty. Neu nhu o Dông Hà dau vet cua trieu nam xua tac trên vách dá cao thì noi dây chúng lai cham khac that rõ ràng, sinh dong trên dòng sông Mien.

Hai bên bo sông nhung vách dá dung dung, nhung vet cào dài sac lem và bóng loáng nhu su gian du cua hai than khi mat quyen thong tri. Có nhieu dòng chay ngam tu núi cao, xuyên qua khe dá roi hòa mình vào dòng sông. Chính vì có nhieu hoc dá mà các loai cá cung có nhieu cho sinh sôi nay no hon làm cho dòng sông luôn am ap san vat.

dulich4phuong.net  Binh yen tren dong song trieu nam
Nguoi Mông tray ngô trên cao nguyên dá

Xã Cán Ty gom 8 thôn ban Dau Cau I, Dau Cau II, Suoi Ho, Lùng Vái, Sang Cán Ty, Po Chúa Lung, Sua Cán Ty, Giàng Chu Phìn. Moi ban có khi cách nhau den vài dinh núi. Khác voi su bình yên cua Dông Hà, o Cán ty là cuoc song nhon nhip và sôi dong.

Hai bên bo sông, duoi bóng tre rop mát không lúc nào ngot tieng cuoi dùa. O chon này dám tre con nô dùa tam suoi, giang luoi bat cá, o chon kia nhung nguoi phu nu Mông giat giu quan áo rôm rã trò chuyen, cánh dàn ông thì gánh nuoc tuoi ruong hay quang chài dánh nhung me lon.

Tu nhung thua ruong, mùi ngô thom ngát theo gió mà lan toa khap không gian, xen lan là mùi ngai ngái cua nhung cây day, cây lanh dang mùa thu hoach. Thap thoáng trên ben sông xua, sau bo tre xanh là ngôi nhà nho xinh nép mình duoi chân núi dá, chút diem xuyen màu do cua nhung cánh phuong hè, làm ca không gian xanh thêm phan quyen ru. Tat ca hòa quyen cùng nhau ve nên mot buc tranh Cán Ty - Cuoc song noi dia dau to quoc am no và hanh phúc.

Khi troi ve chieu, tu sau nhung dãy núi dá den cao ngat, bong dâu mây trang tràn ve, ca Cán Ty chìm ngap trong mây, nhung cung duong nhu soi to manh buoc quanh lung núi roi noi dat troi Cán Ty lai cùng nhau. Mat troi do ánh duong do hong bao phu khap núi rung, roi tu tu khuat sau cong troi Cán Ty, báo hieu mot ngày dã qua.

Trong ngôi nhà nho, khói bep boc lên trên ánh lua bap bùng, ca gia dình cùng khách phuong xa quây quan bên nhau nhu thân thiet tu lâu lam, chén ruou ngô nong cu trao chuyen say khuot den tan khuya. Ngoài kia suong dang buông xuong nhung lòng nguoi lu khách am áp den la ky.

Bình yên trên dòng sông triệu năm

Hàng trăm triệu năm trước, cả vùng địa đầu tổ quốc Hà Giang còn chìm trong mênh mông biển cả. Trải qua nhiều chuyển động kiến tạo của bề dày lịch sử địa chất, biển bao la hóa núi cao sông dài. Ngày nay, nơi bản Mông Đông Hà - Cán Tỷ xa xôi, những cuộc sống ấm no đang nảy nở bên dòng sông của triệu năm xưa.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá