Đọt choại - Đặc sản dân dã

dulich4phuong.net - “Choại chột” là tên một món ăn dân dã mà người Đồng Tháp Mười gọi là “rau chay”, còn dân Hậu Giang có người gọi là “đọt chại” nhưng tên đúng của nó là “đọt choại”.


Không biết từ bao giờ, người dân Đồng Tháp Mười thường truyền nhau câu ca:

“Rủ nhau lên đất bảy làng
Hái rau choại chột, nhổ bàng về đương
Choại chột thì chấm nước tương
Bàng thì đương nóp người thương tôi nằm”.

 dulich4phuong.net  Dot choai dac san dan da 
Dây choại

Choại sống nhiều ở vùng đất bưng trũng, là loại dây leo, thân bò tới đâu thì bám rễ tới đó, đặc biệt rất thích nghi với vùng đất nhiễm phèn như rừng U Minh Thượng (Kiên Giang), U Minh Hạ (Cà Mau), khu vực Đồng Tháp Mười. Ở vùng nước ngọt nhiễm phèn nhẹ như Vị Thanh, Long Mỹ (Hậu Giang) cũng có choại. Đây là loại rau có lá non xoăn tít như con cuốn chiếu cuộn mình, dù hơi nhớt và làn lạt nhưng cũng có chút vị ngọt thoảng thơm.

dulich4phuong.net  Dot choai dac san dan da

 dulich4phuong.net  Dot choai dac san dan da

Choại có nhiều loại. Dựa vào đặc điểm và môi trường sống của nó mà người ta gọi bằng những cái tên khác nhau: Choại đá, choại vườn, choại rừng... Tất cả các loại rau choại trên đều ăn được, tuy nhiên mỗi loại lại có những mùi vị riêng.

Rau choại đá toàn thân có màu xanh đọt chuối, mọc thành bụi, lá già to trông tựa lá dương xỉ, ăn có vị chát, đắng. Trước đây, trong quá trình khai hoang lập nghiệp, người dân bám trụ ở khu vực Đồng Tháp Mười ít có điều kiện giao thương với bên ngoài, những ngày hết lương thực, thực phẩm, họ phải hái đọt non của rau choại đá để ăn thay thế. Vì nó rất chát và đắng, nên phải luộc sơ qua nước sôi, vớt ra rổ để ráo trước khi chế biến thành món ăn khác. Với vị chát đặc trưng của rau choại đá, người ta thường dùng nó để nấu canh chua với cá rô đồng, cơm mẻ. Và kỳ lạ thay, cái vị đắng của nó chốc lát lẫn trong vị ngọt của thịt cá tạo thành một vị ngon đặc biệt hấp dẫn. Vào mùa cá rô đồng đang mang trứng thì lại càng tuyệt! Trứng cá rô đồng thơm, bùi, vàng ươm nổi lên mặt bát canh chua, xen lẫn với vài cọng ngò... Chỉ cần nhìn thôi đã thấy ngon rồi.

 dulich4phuong.net  Dot choai dac san dan da 
Đọt choại non

Rau choại rừng là loại rau rất ít khi được bày bán ở ngoài chợ dù đó là loại rau phổ biến nhất trong các loại rau cùng họ. Rau choại rừng toàn thân và lá đều có màu xanh nhạt pha lẫn chút hồng, lá non có màu hồng thẫm, tất cả các bộ phận của cây choại rừng đều dùng được trừ những lá già. Người dân vùng Đồng Tháp Mười thường chọn những dây choại già, cắt thành đoạn tùy ý, đem về phơi khô bó lại thành bó để dành. Những người chuyên làm nghề cá, dây choại là bạn đồng hành của họ khi cần để bện lợp, đăng, đó... Dây choại còn dùng để làm lạt, buộc lại cái kèo, đòn tay trong căn nhà tre, gỗ đơn sơ.

Choại vườn thì khác hơn một chút. Rau choại vườn có thân cao, to, thường mọc chen chúc theo những bụi tre gai, liếp dừa, trong vườn cây tạp, dọc mé sông, thích nghi ở những vùng nước ngọt, nhiễm phèn nhẹ. Đọt rau choại vườn mập mạp, vị ngọt, ăn rất giòn và thơm, rất hiếm gặp nên không được bày bán ở ngoài chợ như rau choại rừng.

dulich4phuong.net  Dot choai dac san dan da

Cũng bằng nguyên liệu là đọt choại, người Đồng Tháp Mười còn chế biến ra nhiều món ăn ngon, như: đọt choại, bông điên điển nấu canh chua lươn; cháo nhộng ong nấu độn măng tươi, đọt choại vườn nấu nấm rơm... Nhưng hấp dẫn hơn có lẽ là ăn sống hoặc luộc đọt choại kèm với cá thác lác chiên, cá rô chiên, hoặc cá lóc nướng trui. Đọt choại giòn mềm làm giảm sức nóng của miếng cá chiên quyện trong nước chấm tạo thành những hương vị lạ lùng hấp dẫn.

Hãy chia sẻ hình ảnh du lịch của bạn tại địa chỉ [email protected] để Ban biên tập www.dulich4phuong.net đăng tải lên Cổng thông tin Sổ tay du lịch và khám phá cho đông đảo bạn đọc được tham khảo và chia sẻ những cảm xúc của chính mình.








Dot choai - Dac san dan da


dulich4phuong.net - “Choai chot” là tên mot món an dân dã mà nguoi Dong Tháp Muoi goi là “rau chay”, còn dân Hau Giang có nguoi goi là “dot chai” nhung tên dúng cua nó là “dot choai”.


Không biet tu bao gio, nguoi dân Dong Tháp Muoi thuong truyen nhau câu ca:

“Ru nhau lên dat bay làng
Hái rau choai chot, nho bàng ve duong
Choai chot thì cham nuoc tuong
Bàng thì duong nóp nguoi thuong tôi nam”.

 dulich4phuong.net  Dot choai dac san dan da 
Dây choai

Choai song nhieu o vùng dat bung trung, là loai dây leo, thân bò toi dâu thì bám re toi dó, dac biet rat thích nghi voi vùng dat nhiem phèn nhu rung U Minh Thuong (Kiên Giang), U Minh Ha (Cà Mau), khu vuc Dong Tháp Muoi. O vùng nuoc ngot nhiem phèn nhe nhu Vi Thanh, Long My (Hau Giang) cung có choai. Dây là loai rau có lá non xoan tít nhu con cuon chieu cuon mình, dù hoi nhot và làn lat nhung cung có chút vi ngot thoang thom.

dulich4phuong.net  Dot choai dac san dan da

 dulich4phuong.net  Dot choai dac san dan da

Choai có nhieu loai. Dua vào dac diem và môi truong song cua nó mà nguoi ta goi bang nhung cái tên khác nhau: Choai dá, choai vuon, choai rung... Tat ca các loai rau choai trên deu an duoc, tuy nhiên moi loai lai có nhung mùi vi riêng.

Rau choai dá toàn thân có màu xanh dot chuoi, moc thành bui, lá già to trông tua lá duong xi, an có vi chát, dang. Truoc dây, trong quá trình khai hoang lap nghiep, nguoi dân bám tru o khu vuc Dong Tháp Muoi ít có dieu kien giao thuong voi bên ngoài, nhung ngày het luong thuc, thuc pham, ho phai hái dot non cua rau choai dá de an thay the. Vì nó rat chát và dang, nên phai luoc so qua nuoc sôi, vot ra ro de ráo truoc khi che bien thành món an khác. Voi vi chát dac trung cua rau choai dá, nguoi ta thuong dùng nó de nau canh chua voi cá rô dong, com me. Và ky la thay, cái vi dang cua nó choc lát lan trong vi ngot cua thit cá tao thành mot vi ngon dac biet hap dan. Vào mùa cá rô dong dang mang trung thì lai càng tuyet! Trung cá rô dong thom, bùi, vàng uom noi lên mat bát canh chua, xen lan voi vài cong ngò... Chi can nhìn thôi dã thay ngon roi.

 dulich4phuong.net  Dot choai dac san dan da 
Dot choai non

Rau choai rung là loai rau rat ít khi duoc bày bán o ngoài cho dù dó là loai rau pho bien nhat trong các loai rau cùng ho. Rau choai rung toàn thân và lá deu có màu xanh nhat pha lan chút hong, lá non có màu hong tham, tat ca các bo phan cua cây choai rung deu dùng duoc tru nhung lá già. Nguoi dân vùng Dong Tháp Muoi thuong chon nhung dây choai già, cat thành doan tùy ý, dem ve phoi khô bó lai thành bó de dành. Nhung nguoi chuyên làm nghe cá, dây choai là ban dong hành cua ho khi can de ben lop, dang, dó... Dây choai còn dùng de làm lat, buoc lai cái kèo, dòn tay trong can nhà tre, go don so.

Choai vuon thì khác hon mot chút. Rau choai vuon có thân cao, to, thuong moc chen chúc theo nhung bui tre gai, liep dua, trong vuon cây tap, doc mé sông, thích nghi o nhung vùng nuoc ngot, nhiem phèn nhe. Dot rau choai vuon map map, vi ngot, an rat giòn và thom, rat hiem gap nên không duoc bày bán o ngoài cho nhu rau choai rung.

dulich4phuong.net  Dot choai dac san dan da

Cung bang nguyên lieu là dot choai, nguoi Dong Tháp Muoi còn che bien ra nhieu món an ngon, nhu: dot choai, bông diên dien nau canh chua luon; cháo nhong ong nau don mang tuoi, dot choai vuon nau nam rom... Nhung hap dan hon có le là an song hoac luoc dot choai kèm voi cá thác lác chiên, cá rô chiên, hoac cá lóc nuong trui. Dot choai giòn mem làm giam suc nóng cua mieng cá chiên quyen trong nuoc cham tao thành nhung huong vi la lùng hap dan.

Hãy chia se hình anh du lich cua ban tai dia chi [email protected] de Ban biên tap www.dulich4phuong.net dang tai lên Cong thông tin So tay du lich và khám phá cho dông dao ban doc duoc tham khao và chia se nhung cam xúc cua chính mình.

Đọt choại - Đặc sản dân dã

dulich4phuong.net - “Choại chột” là tên một món ăn dân dã mà người Đồng Tháp Mười gọi là “rau chay”, còn dân Hậu Giang có người gọi là “đọt chại” nhưng tên đúng của nó là “đọt choại”.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá